مطلع انوار ج3
احوالات و آثار بزرگان و عرفاء باللَه
جلد سوم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، قسمت دوم از موضوعِ «احوالات و آثار بزرگان و عرفاء بالله» می‌باشد که برای استفادۀ هر چه بیشترِ جامعۀ علم و معرفت از احوالات و حکایات بزرگانِ اهل معرفت، به رشتۀ تحریر درآمده است. • اهم مباحث این مجلّد، شاملِ مختصری از ترجمه و تذکرۀ برخی دیگر از اولیای الهی و بزرگانِ علم و معرفت همچون آیت الله ملاحسینقی همدانی و آیت الله سید احمد کربلائی و دیگر عرفا ـ قدّس الله اسرارهم ـ بوده، و همچنین شاملِ شرح احوالِ برخی بزرگان و شخصیتهای تأثیر گذار در جامعه و تاریخ، همچون سید جمال الدین اسد آبادی و احمد شاه قاجار و غیره می‌باشد. اهم مباحث این جلد: ترجمه و تذکرۀ عدّه‌ای از بزرگان و علماء و برخی از شخصیّت‌های تأثیرگذار در جامعه و زمان خود.
مطلع انوار ج3
174تِلک الرَّزایا لو أنَّ القلبَ من حَجَرٍ *** أصَمَّ کَانَ لِأدناهُنَّ مُنفَطِرٌ الدّینُ من بَعْدِهِمْ أقوَت مَرابِعُهُ *** و الـشرْعُ مِنْ فَقدِهِم غَارت شَرائعُهُ قَدِ اشتَفی الکُفرُ بالاسلامِ مُذْ دَخَلوا *** و البغیُ بالحَقِّ لَمّا راحَ صادِعُهُ وَدائِعُ المصْطَفی أوصَی بِحفظهُمُ *** فَضَیَّعُوها و لم تُحفظ وَدائِعُهُ1 ١٠٠) صنائِعُ اللهِ بَدءً وَ الأَنامُ لهم *** صَنائِعُ شَدَّ ما لاقَتْ صَنائِعُهُ2 أزالَ أوَّلُ أهلِ البَغْیِ أوَّلَهُمْ *** عَنْ مَوضِعٍ فیهِ ربُّ العَرْشِ واضِعُهُ3 وَ زادَ ما ضَعْضَعَ الاِسلامَ و انْصَدَعَتْ *** مِنهُ دَعائِمُ دِینِ اللهِ تابِعُهُ کَمینُ جَیشٍ بَدا یَوَم الطُفُوفِ وَ مِن *** یَوم الثَقیفَةِ4 قَدْ لاحَتْ طَلائِعُهُ یا رَمیَةً قَدْ اصابَتْ و هی مُخطِئَةٌ *** مِنْ بَعْدِ خَمسینَ مَنْ شَطَّتْ مَرابِعُهُ - الی ٣ـ در اعیان الشیعه، ج ٤٨، ص ١٧٢ در ضمن ترجمه احوال بحرالعلوم این ابیات را ذکر کرده است.
- ـ هکذا رأیته فی النسخة و الظاهر هو السقیفة یعنی سقیفة بنی ساعدة.