مطلع انوار ج3
احوالات و آثار بزرگان و عرفاء باللَه
جلد سوم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، قسمت دوم از موضوعِ «احوالات و آثار بزرگان و عرفاء بالله» می‌باشد که برای استفادۀ هر چه بیشترِ جامعۀ علم و معرفت از احوالات و حکایات بزرگانِ اهل معرفت، به رشتۀ تحریر درآمده است. • اهم مباحث این مجلّد، شاملِ مختصری از ترجمه و تذکرۀ برخی دیگر از اولیای الهی و بزرگانِ علم و معرفت همچون آیت الله ملاحسینقی همدانی و آیت الله سید احمد کربلائی و دیگر عرفا ـ قدّس الله اسرارهم ـ بوده، و همچنین شاملِ شرح احوالِ برخی بزرگان و شخصیتهای تأثیر گذار در جامعه و تاریخ، همچون سید جمال الدین اسد آبادی و احمد شاه قاجار و غیره می‌باشد. اهم مباحث این جلد: ترجمه و تذکرۀ عدّه‌ای از بزرگان و علماء و برخی از شخصیّت‌های تأثیرگذار در جامعه و زمان خود.
مطلع انوار ج3
203و للصّوارم ما شاءت مضارِبُها *** من الرِّقاب شَرابٌ غیر منزورِ ما لی تعجَّبتُ مِن همِّی و نَقَّرْتُهُ *** و الحُزنُ جُرحٌ بِقلبی غیرُ مسبور بأیِّ طرفٍ أری العَلیاءَ إنْ نَضَبَت *** عینی؟ و لَجْلَجَتْ عنها بالمعاذیرِ1 غدیریّۀ سیّد رضیّ
و در صفحه ١٨٠ غدیریّه‌ای از سیّد رضیّ آورده است:
نَطَقَ اللسانُ عن الضَّمیر *** و البِشـرُ عنوانُ البشیرِ ألآنَ اُعفِیَتِ القلو *** بُ مِن التَقَلقُلِ و النُّفورِ و انْجابَتِ الظُلماءُ عن *** وَضَحِ الصَّباحِ المستنیرِ إلی أن قال:
غَدَر السّـُرورُ بنا و کان *** وَفاؤُه یومَ الغدیر یومٌ أطافَ به الوصـ *** یُّ و قد تَلَقَّبَ بالأمیرِ فتَسَلَّ فیه و رُدَّ عا *** رِیَةَ الغَرامِ إلی المُعیرِ و ابتَزَّ أعمارَ الهمومِ *** بطول أعمار السـرورِ فلَغَیرُ قلبک مَن یعلِّلُ *** همَّه نُطَفُ الخمورِ - ـ النطفة: الماءُ الصافی و الجمع النِّطاف. الآوِنَة: جمع الأوان، مطرَّد، أی مستقیمٌ علی جهته. مطرور: أی صقیل؛ وطأ الشیءَ وطیاً: داسَه. الجُرد: جمعٌ لأجرَد، یقال فرسٌ أجرَد: أی قصیر الشعر. فرسٌ مِحضیر و مِحضار: أی شدیدُ الحَضر و هو العَدو. المعصرات: الریاح ذات الأعاصیر و هو الرَّهَجُ و الغُبار. مَوتور: یقال: وَ تَرتُ الرجُلَ إذا قتلت‌َ له قتیلاً و أخذت‌َ له مالا‌ً. تَمطّیٰ: أی تمُدُّ أعناقَها أو تتبَختَرُ فی المشی. المضمار: مکانٌ لتربیة الخیل للسباق. قَلِقَ یَقلَقُ: أی اضطربَ. عطاءٌ منزور و طعامٌ منزور: أی قلیل. نقَّرَه و نقّرَ عنه: بحث عنه. سَبَرَ الجُرحَ یسبُرُه و یسبِرُه سَبراً: نظر مقدارَه و قاسَه لیعرفَ غَورَه. نضب الشیء: سالَ؛ و نضبَ الماءُ: إذا ذهب فی الأرض. یقال لجلجَ الشیءُ: إذا دارَ. (محقّق)