مطلع انوار ج3
احوالات و آثار بزرگان و عرفاء باللَه
جلد سوم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، قسمت دوم از موضوعِ «احوالات و آثار بزرگان و عرفاء بالله» می‌باشد که برای استفادۀ هر چه بیشترِ جامعۀ علم و معرفت از احوالات و حکایات بزرگانِ اهل معرفت، به رشتۀ تحریر درآمده است. • اهم مباحث این مجلّد، شاملِ مختصری از ترجمه و تذکرۀ برخی دیگر از اولیای الهی و بزرگانِ علم و معرفت همچون آیت الله ملاحسینقی همدانی و آیت الله سید احمد کربلائی و دیگر عرفا ـ قدّس الله اسرارهم ـ بوده، و همچنین شاملِ شرح احوالِ برخی بزرگان و شخصیتهای تأثیر گذار در جامعه و تاریخ، همچون سید جمال الدین اسد آبادی و احمد شاه قاجار و غیره می‌باشد. اهم مباحث این جلد: ترجمه و تذکرۀ عدّه‌ای از بزرگان و علماء و برخی از شخصیّت‌های تأثیرگذار در جامعه و زمان خود.
مطلع انوار ج3
78و نیز در تفسیر سوره سجده صفحه ٩٧ آورده است.
[٢] و در صفحه ١٣٩: قولُ رسول الله صلّی الله علیه و آله:
«أسلَمَ شیطانی علی یَدی»1
[٣] و در صفحه ٢٠٣ و ٢٠٤: قولُ رسول الله صلّی الله علیه و آله:
أصدَقُ بیت قاله الشاعرُ قولُ لبید:
ألا کُلُّ شَی‌ءٍ ما خَلا اللهَ باطِلٌ *** و کُلُّ نُعَیمٍ لا مَحالَةَ زائِلٌ2 و در تعلیقه آورده شده است که مصدر آن صحیح بخاری، باب ایام الجاهلیة ٥/٥٣ و صحیح مسلم، الشعر ١٥/١٣ می‌باشد.3
[٤] و در تفسیر سوره طارق صفحه ٣٠٦ و ٣٠٧:
و فی الحدیث: «إنَّ لِلَّهِ [تَبارَکَ و تَعالَی] سَبعِینَ ألفَ حِجابٍ مِن نورٍ و ظُلمَةٍ لَو کُشِفَتْ لأحرَقَتْ سُبُحاتُ وَجهِهِ ما دونَهُ کلَّ ما انتَهی الیه نظرُة» (بصره خ ل).4
و در تعلیقه گوید: مصدر آن به عبارت قریب المضمون در صحیح مسلم، جلد ٣، صفحه ١٣ و ابن ماجه، جلد ١، صفحه ٧١ [می‌باشد].
[٥] قولُ رسول الله صلّی الله علیه و آله: «جَفَّ القلمُ بما هو کائنٌ.»
صفحه ١٢ از تفسیر القرآن الکریم ذیل سورۀ واقعه در تعلیقه گوید: مصدر آن صحیح بخاری، باب القدر، جلد ٨، صفحه ١٥٢، و توحید صدوق، باب مشیّت و اراده، صفحه ٣٤٣ می‌باشد؛ و نیز در تفسیر سوره سجده صفحه ٣٣ آورده است که: «جَفّ القلمُ بما هو کائنٌ إلی یوم القیامة.»5
- ـ همان مصدر، ج٧، ص ١٥٩، در تفسیر سوره جمعه است.
- ـ همان مصدر، ص ٢٢٢.
- ـ راجع البخاری، باب أیام الجاهلیّة ٥/ ٥٣؛ مسلم، الشعر ١٥/ ١٣.
- ـ شرح مسلم، ج ٣، ص ١٣؛ و ابن ماجة، ج ١، ص ٧١، جاء ما یقرب منه.
- ـ صحیح البخاری، باب القدر، ج ٨، صفحه ١٥٢: «جفّ القلم بما أنت لاقٍ». راجع ایضًا التوحید للصدوق، باب المشیة و الإرادة، صفحه ٣٤٣: «سبق العلم و جف القلم و مضی القدر بتحقیق الکتاب».