مطلع انوار ج4
عبادات و ادعیه، اخلاق
جلد چهارم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتهای مؤلف در موضوعِ «عبادات و ادعیه» و «اخلاق» می‌باشد که اشارات و نکات ارزندۀ آن برای عام و خاص راه‌گشا خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد: • بیان کیفیتِ برخی عبادات و ادعیه که برخی صرفاً یادداشت‌بردای مؤلف بوده و برخی مزیّن به تحقیقات شخص مؤلف یا دیگر اهل علم و معرفت می‌باشد. • و همچنین مشتمل است بر مباحث اخلاقی، که معمولاً مستند به آیات و روایات می باشد: همچون بحث از علم و حلم، عقل، توبه، عدالت، اخلاص، محبت، توکّل و رضا، آداب معاشرت؛ و دیگر ابحاث اخلاقی.
مطلع انوار ج4
71و أمَّا اللّاتِی فی الأدَبِ فَقالَ: ”اُمنُنْ عَلَی مَن شِئتَ تَکُن أمِیرَهُ، و احتَجْ إلَی مَن شِئتَ تَکُنْ أسِیرَهُ، و استَغنِ عَمَّن شِئتَ تَکُنْ نَظِیرَه.“»1
[نجات أعمش از زندان منصور به واسطۀ خواندن دعای لیلة المبیت أمیرالمؤمنین علیه السّلام]
و [در صحیفۀ ثانیه علویّه] صفحه ١١٥ و ١١٧ مطلب عجیبی را نقل می‌کند:
«و کان مِن دعائه علیه السّلام فی لیلة المبیتِ علی فراش النّبیّ صلّی الله علیه وآله و سلّم، علی ما رَوَیتُه فی مجموعةٍ منقولةٍ کلِّها عن خطّ شمسِ الفقهاء شیخِنا الشَّهید الأوّل، نقلًا عن کتاب الاستدراک لبعض قدماء أصحابنا مِمّن یروی عن جعفر بن قولویه. قال ـ رحِمه الله ـ و بإسناد المؤلّف إلی الأعمَشِ:
إنَّ المَنصُورَ ـ حَیثُ طَلَبَهُ فَتَطَهَّرَ و تَکَفَّنَ و تَحَنَّطَ ـ قالَ لَهُ: حَدِّثنِی بِحَدِیثٍ سَمِعتُهُ أنَا و أنتَ مِن جَعفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ علیهما السّلام فی بَنِی حِمّانَ!
[قالَ: قُلتُ لَهُ: أیُّ الأحَادِیثِ؟
قالَ: حَدِیثُ أرکانِ جَهَنَّمَ.]
قالَ: قُلتُ: أَوَ لا تُعفِینِی؟!
قالَ: لَیسَ إلَی ذَلِکَ سَبِیلٌ.
قالَ: قُلتُ: حَدَّثَنَا جَعفَرُ بنُ مُحَمَّدٍ عَن آبَائِهِ علیهم السّلام أنَّ رَسُولَ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم قالَ: ”لِجَهَنَّمَ سَبعَةُ أبوابٍ ـ و هِیَ الأرکانُ ـ لِسَبعَةِ فَراعِنَةٍ.“ ثُمَّ ذَکَرَ الأعمَشُ: ”نُمرُودَ بنَ کَنعَانَ فِرعَونَ الخَلِیلِ، و مُصعَبَ بنَ الولِیدِ فِرعَونَ مُوسَی،
- ـ ترجمه صحیفه علویّه، ص ٥٣٦؛ بحارالأنوار، ج ٧٤، ص ٤٠٢.