
مطلع انوار ج5
فلسفه و عرفان، هیئت و نجوم، ادبیات
جلد پنجم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و مقالات مؤلّف در موضوعِ «فلسفه و عرفان»، «هیئت و نجوم» و «ادبیات» میباشد که با بیان برخی حقایق بدیع و کشفِ مباحث دقیق خصوصاً مباحث فلسفی و عرفانی، چراغی راهگشا برای اهل علم و فضل، و متخصصینِ علوم نامبرده خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد: • مباحث فلسفی و عرفانی شاملِ:«رساله حکماء اسلام»؛ تحقیقی مختصر در دفاع از حکمت و فلسفه و ذکر علماء و فقهایِ مایل به فلسفه؛ همچنین «رسالهای در حقیقت فناء فی الله» که مزیّن به تعلیقات نفیسِ مرحوم معلّق بوده و از شاهکارهای مباحث فلسفی این دو بزرگوار است؛ و دیگر مباحث متنوعِ فلسفی و عرفانی. • مباحث هئیت و نجوم و علوم غریبه؛ مشتمل بر یادداشتهایی در تاریخ علمِ هئیت و نجوم و برخی جزئیات آن. • مباحث ادبیات عرب؛ مشتمل بر نکاتی در امور ادبی؛ صرف، نحو، لغت و بلاغت، و ذکر برخی ضربالمثلها و اغلاط مشهوره.
مطلع انوار ج5
36نام میبرد خواجه نصیرالدّین طوسی، و ورّام کندی، و سیّد رضیالدّین علی بن طاووس، و سیّد محمود آملی (صاحب کتاب نفائس الفنون)، و سیّد حیدر آملی (صاحب تفسیر بحرالأبحار)، و ابن فهد حلّی، و شیخ ابن ابیجمهور أحسائی، و شیخ شهید مکّی، و شیخ بهاءالدّین عاملی، و قاضی نورالله شوشتری که از سلسله علیّۀ نوربخشیّه است. و در کتاب مجالس المؤمنین به دلایل قویّه اثبات میکند که جمیع مشایخ مشهور شیعه بودهاند.
و علاّمه حلّی در کتاب امامت از شرح تجرید گوید:
به تواتر منقول است که حضرت أمیرالمؤمنین علیه السّلام سیّد و سرور أبدال بودهاند، از همه اطراف عالم به خدمت آن حضرت علیه السّلام میآمدند به جهت آموختن آداب سلوک و ریاضات و طریق زهد و ترتیب احوال و ذکر مقامات عارفین.
و شیخ ابویزید بسطامی فخر میکرد به آنکه سقّا بود در خانۀ حضرت صادق علیه السّلام، و شیخ معروف کرخی ـ قدّس سرّه العزیز ـ شیعۀ خالص و دربان حضرت رضا علیه السّلام بود تا از دنیا رحلت کرد.1
و هم علاّمۀ حلّی در کتاب منهاج الکرامة در جائیکه مفاخرت حضرت أمیر را میشمارد میگوید که:
علم طریقت منسوب است به حضرت أمیرالمؤمنین علیه السّلام، و صوفیّه کلّهم نسبت فرقۀ [خرقۀ] خود را به آن حضرت میدهند.2
- ـ تشویق السّالکین، ص١٥؛ و اصل مطلب در: کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد، از طبع صیدا، ص ٢٤٩ در باب شرائط امام [و طبع مؤسّسة نشر الإسلامی، المسألة السابعة، ص ٣٩٦، سطر ٢٠] است و ما در ص ٩٦ و ٩٧ از جنگ شمارۀ ١٤ [مطلع انوار، ج ٣، ص ١٣٦ و ١٣٧] آوردهایم.
- ـ [منهاج الکرامة، ص ١٦٣: «و أمّا علم الطریقة فإلیه منسوبٌ؛ فإنّ الصوفیةَ کلّهم یُسنِدونَ الخِرقَةَ إلیه.» (محقّق)]
