Name: کتاب مطلع انوار ج5 - فلسفه و عرفان، هیئت و نجوم، ادبیات - PDF - علامه طهرانی
Availability: InStock
Author: علامه آیتاللَه سید محمدحسین حسینی طهرانی

مطلع انوار ج5

63

اشعار کمپانی دالّه بر امکان فناء ذاتی
مرحوم آیة الله کمپانی حاج شیخ محمّدحسین اصفهانی ـ‌ قدّس الله نفسه ـ چنانچه از مکاتباتشان با مرحوم آیة الله حاج سیّد احمد طهرانی کربلایی پیداست شدیداً مخالف با امکان فناء در ذات اقدس حق تعالی بوده‌اند. و امّا از آنچه از اشعارشان در تحفة الحکیم برمی‌آید، از این مطلب عدول فرموده‌اند و مطالب توحید عرفا را قبول نموده‌اند. ایشان در صفحه ٤٠ و ٤١ از تحفة الحکیم درباره «الاتحاد و الهُو هُوِیّة» می‌فرمایند:
١. صیرورةُ الذاتین ذاتًا واحدة *** خُلفٌ مُحالٌ و العقولُ شاهدة
٢. و لیس الاتصال بالمُفارق *** مِن المُحال بل بمعنًی لائِقِ
٣. کذلک الفَناءُ فی المبدإ لا *** یُعْنَی به المُحالُ عند العقلا
٤. إذ المُحالُ وحدةُ الإثنین *** لا رفعُ إنّیَّتِه ِفی البَیْن
٥. و الصِّدقُ فی مرحلة الدّلالة *** فی المَزج و الوصل و الاستحالة
٦. فالحملُ إذ کان بمعنی هُوَ هُو *** ذو وحدةٍ و کثرةٍ فانتَبِهوا¹
1. ـ [ترجمه این ابیات در الله شناسی، ج ٢، ص ٢٨٢ این‌چنین آمده است:
  «١. چنانچه دو ذات مختلف ذات واحد شوند، این امر محال است؛ و عقول شاهد بر این محالیّت است.
  ٢. امّا اتّصال پیدا نمودن نفوس و ارواح به مفارقات و مجرّدات عقلیّه، محال نمی‌باشد؛ بلکه دارای معنی مناسب و سزاوار به آن اتّصال و کیفیّت هو هویّت آنهاست.
  ٣. همچنین فنای نفوس انسانی در مبدأ و اصل قدیم خداوندی نیز در نزد صاحبان عقل، محال به نظر نمی‌رسد.
  ٤. به سبب آنکه محال، عبارت است از یکی شدن دو چیز؛ نه از میان برداشته شدن انّیّت و هستی نفس انسانی از میانه.
  ٥. و نیز گواه ما بر عدم محالیّت آن، صادق آمدن عنوان وحدت و یگانگی است در مرحله دلالت، ***