
مطلع انوار ج10
مباحث تاریخی، سیاسی ـ اجتماعی
جلد دهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعات «تاریخ سیاسی ـ اجتماعی اسلام» و «ابحاث سیاسی ـ اجتماعی» میباشد که گردآوری چنین مجموعهای جهت آشنایی با ابحاث سیاسی ـ اجتماعی اسلام برای متخصصین و علاقمندان مزید فایده خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول در موضوع «ابحاث تاریخی» شامل مباحثی از «حکومتها و نهضتها» اعم از حق و باطل (از قبیل حکومت حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام و خلفای ثلاثه) و نشو و نما، کیفیت رویکار آمدن و چگونگی مواجۀ آنها با جامعۀ اسلامی، میباشد. همچنین از موضوع «تشیّع و کیفیتِ گسترش آن در بلاد» و «اماکن خاص و زیارتگاهها» مطالبی نقل شده است. • بخش دوم در موضوع «ابحاث سیاسی ـ اجتماعی» به نقل مطالبی در مباحثی چون «رهبری و تشکیل حکومت اسلامی» و «جنایات و خیانتهای استعمار» پرداخته شده است. • همچنین در این بخش عین متن نامۀ ارسالیِ علامه طهرانی به رهبر کبیر انقلاب (ره) آمده است که در موضوع پیشنویس قانون اساسی بوده و حاوی نکاتی بدیع و ظرائفی دقیق در خصوص تدوین و اصلاح قانون اساسی میباشد.
مطلع انوار ج10
183بعهد رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم!“
فقال له مالک: ”لا تفعَلْ یا أمیرالمؤمنین، فإنّما هو من عُودٍ ضعیف قد تخرّمتْه المسامیرُ، فإن نقضتَه تَفَکَّکَ و ذهَب أکثرُه؛ و مع هذا إنّه یا أمیرالمؤمنین، لو أعدتَه إلی ثلاثِ درجات لم آمُن علیه أن ینتقل عن المدینة، یأتی بعدَک أحدٌ فیقول أو یقال له: ینبغی لمنبر رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم أن یکون معک حیث کنتَ فإنّما المنبرُ للخلیفة، فینتقل کما انتقل من المدینة کلُّ ما کان بها من آثار رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم ما أعلم أنّه تُرک له علیه الصّلاة و السّلام، بها نعلٌ و لا شَعْرٌ و لا فراشٌ و لا عَصاةٌ1 و لا قَدَحٌ و لا شیءٌ ممّا کان له هٰهنا من آثاره إلّا و قد انتقل.“
فأطاعه الرّشیدُ، و انتهی عن ذلک برأی مالک بن أنس، و کان ذلک رحمةٌ من الله لأهل المدینة و تثبیتًا لمنبر رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم بین أظهُرِهم.»2
هارونالرّشید هفت شب هفتۀ خود را قسمت کرده بود، هر شبی را به امر مخصوصی
صفحة 186: «(قال:) و ذکروا أنّ الرّشید کان کثیرًا ما یتلثَّم، فیحضر مجالسَ العلماء بالعراق و هو لا یُعرَف. و کان قد قسّم الأیّامَ و اللّیالیَ علی سبع لیال: فلیلةٌ للوزراء، یذاکرهم أمورَ النّاس و یشاورهم فی المهمّ منها؛ و لیلةٌ للکتّاب، یحمل علیهم الدّواوین و یحاسبهم عمّا لزم مِن أموال المسلمین و یرتّب لهم ما ظهَر مِن صلاح أمور المسلمین؛ و لیلةٌ للقوّاد و أُمراءِ الأجناد، یذاکرهم أمرَ الأمصار و یسألهم عن الأخبار
- . لسان العرب: «قال الأزهری: ”و یقال للعصا: عصاةٌ بالهاء؛ یقال: أخذتُ عَصاتَه.“ قال: ”و منهم مَن کره هذه اللغةَ.“»
- . الإمامة و السیاسة، ج 2، ص 155.
