مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
59فیسمع قومًا یذکرون أمر علیّ و عثمان. فقال: أنا أتعلّم من هذا الرّجل و أری الناس مختلفین فی أمر علیّ و عثمان؟ فسأل إبراهیمَ النّخعیّ عن ذلک؛ فقال: ما أنا بسَبَلیٍّ و لا مُرجئی.
در این طبع از طبقات همان‌طور که ملاحظه شد، سَبَلیّ آورده است با لام، نه با همزه؛ باید به طبع‌های دیگر مراجعه نمود که آیا این غلط در طبع است و یا واقعاً با لام است و با لام یعنی چه؟1
ابن‌سعد در صفحه 284 آورده است که: «قال محمّد بن سعد و قال غیره: و أجمعوا علی أنّه توفّی فی سنة ستّ و تسعین، فی خلافة الولید بن عبدالملک بالکوفة، و هو ابن تسع و أربعین سنة، لم یستکمل الخمسین. و بلغنی أنّ یحیی بن سعید القطّان کان یقول: ”مات إبراهیم و هو ابن نیّف و خمسین سنة.“»2
أُبَیّ بن کَعب
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 341:
«منهم: أُبیّ بن کَعب، و هو أقرأُ الصّحابة، و سیّد القرّاء بنصّ الثّقات و العلماء السّادات؛ کما فی الطّبقات لأبی‌الخیر، و الإتقان للسّیوطی. و قد عرَفت تشیّع أبَیّ بنصّ صاحب الدّرجات الرّفیعة و غیره من الثّقات فی أوّل هذه الطّبقات.»3
أحمد بن حسین، علیّ الشافعیّ الخسروجردی، المعروف بالبیهقی
در هدیّة الأحباب، صفحه 111 گوید:
- . قابل ذکر است که طبع اوّل از دار الکتب العلمیّة و طبع پنجم از مکتبة الصدّیق نیز سَبَلی با «لام» آورده‌اند؛ و لیکن محقّق معاصر اهل سنّت، دکتر محمّد بن عبدالله بن عبدالقادر غبان الصّبحی، در کتاب فتنة مقتل عثمان، نسخۀ «لام» را تصحیف دانسته است. (محقّق)
- . جنگ 18، ص 233.
- . جنگ 24، ص 339.