مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
62و کیف أقرب طعم الشّهد و هو کذا ** غصب لمکسب نحل ذاتِ أطفال
نهیتم عن حرام الـشّرع کلّهم ** و یأمرونی بترک المنزل العالی
و أعبد الله لا أرجو مثوبتَه ** لکن تعبّد إکرام و إجلال
أصون دینی عن جُعل أُؤمِّله ** إذا تعبد أقوام بأجعال
و أنت خبیرٌ بأنّ هذه الحکایة تدلّ علی کمال توحیده و حسن توکلّه و مقامات عالیة من زهده.
أشعار بلند پایۀ ابوالعلاء مُعری در تشیّع او
و ترجمه السیّد الإمام أبوالفضل العبّاس بن علیّ بن نور‌الدّین المکّی، فی رحلته نزهة الجلیس، و نصّ علی تشیّعه فی الجزء الأوّل، صفحة 278، من طبعة مصر؛ فمن أراد الوقوف علی ذلک فلیراجعه. و قیل إنّه من بیت کبیر فی الشّیعة علماء فی حلب قدیمًا و حدیثًا، و یظهر ذلک من شعره خصوصًا من قصیدته الّتی أجاب بها الشّریف الحرّانیّ، الآتی ذکره إن شاء الله.
و قال ابن العَدّیم فی کتابه رفع [الظلم و] التجرّی علی أبی‌العلاء المُعری: ”کان یرمیه أهل الحسد بالتّعطیل، و یعملون علی لسانه الأشعار، و یضمّنوها أقاویل الملحدة قصدًا لِهلاکه؛ و قد نقل عنه أشعار تتضمّن صحّة عقیدته، و أنّ ما نسب إلیه کذب، کقوله:
لا أطلُب الأرزاق المو *** لیٰ یفیض علیّ رزقی إن أُعْطَ بعضَ القوت أعلم *** أنّ ذلک فوق حقّی“ و قال فی نزهة الجلیس: ”قال ابن‌خلّکان: و من لزومیّات أبی‌العلاء المُعری قوله:
لقد عجبوا لأهل البیتِ لمّا *** أتاهم علمهم فی مسک جفرِ و مرآة المنجّم وهْیَ صُغری *** أرَتْه کلَّ عامرةٍ و قفرِ“