
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
884. طَبْرِسیّ، أبونصر رضیّالدّین الحَسَن بن الفَضل بن الحَسَن، صاحب کتاب جلیل و شریف مکارم الأخلاق است: او فرزند صاحب تفسیر مجمع البیان است، و مصادر رجال و تراجم تصریح کردهاند که: ”کان فاضلًا فقیهًا محدِّثًا جلیلًا.“ او غیر از مکارم الأخلاق کتب دیگری دارد.
5. طَبْرِسیّ، أبوالفَضل علیّ بن الحَسَن بن الفَضْل بن الحَسَن، صاحب کتاب مشکاة الأنوار است: او این کتاب را در تتمیم و تکملۀ کتاب پدرش، مکارم الأخلاق، نوشته است.
و از آنچه ذکر شد، صاحب مجمع البیان أبوعلی فضل بن حسن و فرزندش أبونصر حسن بن فضل و نوادهاش أبوالفضل علیّ بن حسن، تفرشی بودهاند و همۀ آنان را در لقب باید طَبْرِسِیّ گفت.
تراجم این بزرگان در روضات الجنّات و الکُنیٰ و الألقاب و ریحانة الأدب آمده است، و در لغتنامۀ دهخدا راجع به کلمۀ طبرسیّ و استناد و انتساب آنان بحث مشبعی کرده است.
6. طَبَرْسِیّ، حاج میرزا حسین نوریّ بن العلاّمة شیخ محمّدتقی نوریّ، صاحب کتاب مستدرک الوسائل و نجم الثاقب و دارالسّلام و لؤلؤ و مرجان و کتب دیگر: از اهل مازندران بوده است.
و به همین مناسبت، خواهرزادۀ او شهید مظلوم آیة الله حاج شیخ فضل الله نوری که او نیز به طَبَرسیّ معروف است، از اهل نور مازندران بودهاند.
و این دو نفر را باید طبری گفت، و طَبَرْسی غلط است.
افراد دیگری از رجال علم و ادب نیز به طَبَرْسی معروفاند که شرح آنان در کتب تراجم آمده است، و ما به جهت اختصار و ایجاز به همینقدر اکتفا کردیم.1و2
- . جهت اطّلاع بیشتر رجوع شود به ولایت فقیه، ج 3، ص 120.
- . جنگ 16، ص 93.
