مطلع انوار ج13

بِسمِ الله الرَّحمَن الرَّحیمِ

و الصَّلاةُ علی مُحمّدٍ و آلِه الطّاهِرینَ

و لَعنَةُ اللهِ عَلی أعدائِهِم أجمَعینَ مِنَ الآنَ إلی قِیامِ یَومِ الدّین

موقعیّت آدم ابوالبشر قبل از خوردن از شجره و بعد از آن

 ﴿وَنَفۡسٖ وَمَا سَوَّىٰهَا * فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا * قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا * وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا﴾.¹

 آدم ابوالبشر، قبل از خوردن از شجره، دارای درجۀ ثابت و لایتغیّری بود مانند ملائکه، و دارای روحانیّت صِرف بود. چون از شجره خورد، به‌واسطۀ مادیّت در او و اختیاری که پروردگار به او داده بود، میان دو قوّۀ مختلف‌الجهة گرفتار شد.

اوج رفعت و حضیض دنائت در انسان

 اگر بنی‌آدم قوای مادیّت را تقویت دهد و روحانیّت خود را منکوب کند، از اوج رفعت به حضیض دنائت رسیده، و اگر روحانیّت خود را غلبه دهد، مقامش از مقام اوّلیِ خود والاتر خواهد بود؛ چون در اوّل وهله به‌واسطۀ نداشتن قوّۀ مضادّه