عنوان بصری ج۲

می‌بینید. شما از امروز این قانون را پیاده کنید که همیشه خود را در ارتباط با دیگران بدهکار ببینید! فرض کنید که شما مواجب‌گیر فردی هستید که با او اختلاف دارید و باید تا آخر ماه نسبت به حقوقی که گرفته‌اید ادای تکلیف و دِین نمایید؛ بنابراین، درصورتی‌که به منزل آمدید و دیدید که مسائل به‌نحو مطلوب نیست و فلان‌کار انجام نشده، اصلاً نباید «چرا» در ذهن بیاورید؛‌ زیرا شما اصلاً طلبی ندارید که بخواهید در ازای آن مدعی باشید. البته خیال نکنید که انجام این کار آسان است؛ باید بر این تعهد خود ایستادگی کنید.‌ مرحوم والد می‌فرمودند: «کسی که بتواند زندگی خانوادۀ خود را برطبقِ مبانی اسلامی بگرداند، می‌تواند یک مملکت را اداره کند!»

 بعد از اینکه ایشان رفت و آن مخدّره آمد، گفتم:

بنا بر بررسی انجام‌شده، در مسائل شما هیچ مشکلی جز رعایت یک مطلب ـ که البته نباید آن را به شوهرتان بگویید ـ وجود ندارد: اگر شما قول بدهید که هیچ‌وقت از شوهرتان طلب نداشته باشید و همیشه خود را نسبت به او بدهکار فرض کنید، بنده سعادت زندگی شما را تضمین می‌کنم. اگر شوهر شما نسبت به کاری ناراحت شود، نباید ناراحت شوید و همیشه احساس کنید که در انجام وظیفه نسبت به او کوتاهی می‌کنید؛ این حال باید در شما پیدا شود. گرچه بسیار مشکل است اما اگر سختی آن را یک ماه بپذیرید، حتماً موفق خواهید شد.

اهمیت حال بدهکاری به خلق خدا در سلوک

 البته باید این مسئله را ازنقطه‌نظر سلوکی نسبت به همۀ افراد گسترش داد. دستور سلوکی بزرگان به تلامذۀ خود و به‌طور عموم نسبت به سایر افراد این است که همیشه خود را در ارتباط با خلق خدا بدهکار فرض کنند. انسان باید در هنگام مباحثه و یا در اداره و بقالی، خود را نسبت به دیگری بدهکار فرض کند؛ این حالت بدهکاری یکی از مهم‌ترین دستورات سلوکی است.

 در مدینۀ فاضله‌ای که افلاطون و فارابی راجع‌به آن کتاب نوشته‌اند، این مسئله وجود ندارد؛ و اگر ما این مسئله را در جامعه پیاده کردیم چه مدینۀ فاضله و چه اجتماعی به‌وجود می‌آید! این همان وحدت کلمه‌ای است که ائمه علیهم السّلام