عنوان بصری ج۲

امیرالمؤمنینی هستیم که مرتبۀ ظهورِ آن اسم کلیِ پروردگار در قالب بشری است، ولی رسماً خلافش را انجام دهیم، صحیح نیست و راه به جایی نخواهیم برد؛ نظام سلوک عبارت است از اینکه اسماء حسنای الهی در زندگی انسان پیاده شود.

غلط بودن تمسک به یک اسم و رها کردن دیگر اسماء الهی

 البته ما نباید فقط به یک اسم تمسک کنیم و بقیۀ اسامی را رها کنیم؛ افراط و تفریط، هر دو غلط است. در کنار اسم «جواد» اسم «مدبّر» نیز وجود دارد؛ آیۀ شریفه می‌فرماید: ﴿وَلَا تَجۡعَلۡ يَدَكَ مَغۡلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبۡسُطۡهَا كُلَّ ٱلۡبَسۡطِ فَتَقۡعُدَ مَلُومٗا مَّحۡسُورًا﴾؛¹ «ای پیامبر، نه این‌گونه باش که دست خود را بر گردن بیاویزی و هیچ انفاقی از تو بروز و ظهور نکند، و نه آنکه هرچه داری ببخشی و در بیت خود بنشینی و دیگر چیزی نداشته باشی.» این مسئله مهم است که انسان حالت اعتدال و عقلایی داشته باشد و عقل خود را به‌کار ببندد و مصلحت را مدّنظر قرار دهد.

 بنا بر آنچه گذشت اسم «جواد»، «فیّاض»، «علیم»، «قدیر»، «رحیم» و «عطوف» همه از اسماء حسنای الهی هستند و اسم عبارت است از کلمه‌ای که حاکی و نشان‌دهندۀ واقعیتی است، و این اسم به لحاظ آن واقعیت، دارای شرافت یا قباحت می‌شود.

تأثیر الفاظ در نفس به‌واسطۀ معانی ماورای آن

 باتوجه‌به اینکه هر لفظ و صوتی، دارای طول موج خاصی است که به پردۀ گوش می‌خورد و به‌واسطۀ عصب حالتی را در انسان به‌وجود می‌آورد، پس چرا اگر شخصی کلام خوشحال‌کننده‌ای به‌ شما بگوید، خوشحال می‌شوید و اگر طعنه‌ای بزند و تعریضی کند، متأثّر می‌شوید؟ پاسخ این است که خود این صوت به‌تنهایی مؤثر نیست و معانیِ ماورای این صوت که صوت از آن حکایت می‌کند، در نفس مؤثر است و گاهی شما را منبسط و گاهی متألّم و منقبض می‌نماید.

لزوم توجه به حقیقت اسماء الهی در هنگام ذکر

 بنابراین، منظور از آیۀ ﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَا﴾ این است که در