
عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهمالسلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهمسازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بینیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بینالطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسولخدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کارگیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیادهسازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
200ماورای این اسماء، معانی خاصی قرار دارد که باید خداوند متعال را به آن معانی خواند و آن معانی را مورد نظر قرار داد؛ و الاّ ذکر لفظی «یا علیم» و «یا رازق» و «یا رحیم» و «یا الله» را کفار و منافقین هم میگفتند. حقیقتی که در ماورای این اذکار وجود دارد، اسماء الهی است و این کلمات، الفاظی حکایتکننده از مرتبهای است که آن مرتبه نشانۀ پروردگار است؛ مثلاً حروف قاف و دال و یاء و راء در اسم «قدیر» از حقیقتی حکایت میکند که آن حقیقت اسمُالله است.
تعبیر روایات از ائمه علیهم السّلام به اسماء حسنای الهی
برایناساس است که در روایات از ﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ﴾ تعبیر به ائمه علیهم السّلام شده است.1 معنای﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَا﴾ آن است که ائمه علیهم السّلام نشانههای قدرت و علم پروردگارند! اگر فردی بخواهد علم خدا را بیابد، باید به سراغ حضرت بقیّةالله ارواحنا فداه برود که مظهر اسماءالله است، نه امثال بنده که به اندازۀ یک مورچه هم علم ندارند؛ اگر شخصی بخواهد قدرت پروردگار را دریابد، باید به سراغ امیرالمؤمنینی برود که خورشید را جابهجا میکند،2و3 نه بنیآدمی که قدرت برداشتن یک وزنۀ دویستکیلویی را نیز ندارد.
- الکافی، ج ١، ص ١٤٣:
«عن معاویةَ بنِ عمّارٍ، عن أبی عبدِ اللهِ علیهِ السّلامُ فی قَولِ اللهِ عزَّ و جلَّ: ﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَا﴾ قالَ: ”نحنُ و اللهِ الأسماءُ الحُسنَی الّتی لا یُقبَلُ اللهُ مِنَ العِبادِ عَمَلًا إلّا بِمَعرفتِنا.“»
معادشناسی، ج ٤، ص ٢٤٣:
«معاویةبنعمّار از حضرت صادق علیه السّلام حدیث میکند که در قول خدای عزّوجلّ: ﴿و از برای خداست اسماء حُسنی؛ پس خدا را به آن اسماء بخوانید﴾ حضرت فرمود: ”سوگند بهخدا که ما اسماء حُسنی هستیم، آنچنان اسمائی که خداوند از بندگانش هیچ عملی را قبول نمیکند، مگر به معرفت ما.“» - مسجد ردُّالشّمسِ مدینه مکانی است که امیرالمؤمنین علیه السّلام از آنجا با اشارهای خورشید را پس از غروب برگرداندند و نماز عصر را که نخوانده بودند، ادا نمودند.
- الکافی، ج ٤، ص ٥٦١؛ الإرشاد، ج ١، ص ٣٤٥؛ وقعة صفین، ص ١٣٥.
- الکافی، ج ١، ص ١٤٣:
