
نفحات انس
انسان کامل در فرهنگ شیعه
کتاب نفیس «نفحات انس» مجموعه پیادهشدۀ مصاحبات حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه با مؤسسۀ محترم شمسالشّموس، پیرامونِ «انسان کامل در فرهنگ تشیّع» بهنحو عامّ، و تبیینِ «مقام عرفانی عارف کامل حضرت حاج سیدهاشمحداد قدّساللَهسرّه» بهنحو خاص، میباشد که با لسانی سلیس و بیانی روان به تبیین آموزههای اصیل عرفانی پیرامونِ این موضوعِ پیچیده پرداخته، که به عنوان مقدمهای در شناخت انسان کامل، رهپویان طریق حق و مسیر هدایت را به تحقیق گسترده در این موضوع دعوت میفرماید. اهم مطالب مندرج در این اثر: • علّت تأکید اولیایالهی بر اتقان در خواندن دروس طلبگی • دیدگاه و بینش متعالی مرحوم حدّاد دربارۀ واقعۀ عاشورا • تجلّی توحید به نحو اَتمّ در سیدالشهداء علیهالسلام در روز عاشورا • کیفیت جمع میان وحدت و کثرت در روز عاشورا • تبیین حقیقت ولایت اهلبیت علیهمالسلام و اولیایالهی • کلام مرحوم حدّاد نازلکننده حق است نه منطبق بر واقع • تبیین حقیقت مقام «لاهو الا هو»، «مقام احدیّت» و «مقام واحدیّت» • حجیّت کلام اولیایالهی عیناً همانند حجیّت کلام معصومین • کیفیت اتحاد اولیایالهی با امام معصوم در حقیقت ولایت • تفاوت بین سعۀ وجودی امام زمان علیهالسلام و عارف کامل • تفاوت مراتب شهود در میان اولیایالهی • عدم تفاوت بین غیبت و ظهور امام، نزد عارف باللَه • منزلت و علوّ مقام حضرت زهرا سلاماللَهعلیها در بیان مرحوم حدّاد • عدم تنازل عارفکامل از مقام توحید • ابتهال و تجرد نفسانی علامه طهرانی هنگام شنیدن نام امام زمان علیهالسلام • نیاز به ادراک شهودی برای فهم کلام اولیایالهی • عدم امکان وصول به حقیقت معا
نفحات انس
43این همان طوافی است که امام حسن و امام حسین انجام میدادند؟! اینکه به ما گفتند: باید از سمت چپ طواف کنید یعنی وقتی که میخواهید طواف کنید از سمت راست طواف نکنید، همین! کجا داریم که شانه باید دقیقاً مماس باشد؟ پیغمبر با شتر طواف میکردند،1 آیا شتر خودش را تنظیم هندسی میکرد؟ یا پیغمبر خودشان را تنظیم میکردند؟ اینها را ما نداریم.
انسان باید دور کعبه طواف کند، کتفش به اینطرف یا آنطرف هم رفت ایرادی ندارد. از سمت چپ باید طواف کند، و فقط باید متوجّه خدا باشد و ذکر خدا را به یاد داشته باشد. باید متوجّه باشد اینجایی که دارد طواف میکند و پا در آن میگذارد، ائمّه علیهم السّلام طواف کردهاند و اولیای الهی آمدهاند. این طواف به دور این سنگها برای چه بوده است؟ این چه ظاهری است که اینچنین اثری معنوی دارد! باطن این مسئله چه بوده است؟2 حالا شخص بهجای اینکه در این مطالب فکر کند و تمام ذهنش در اینگونه مسائل باشد، فقط باید مواظب باشد که زوایۀ هندسیاش را در طواف از دست ندهد!
آن وقت شما ببینید که «میان ماه من تا ماه گردون» میشود؛ آن ولیّ الهی در فتوا و در مطالبش چه میگوید، و آن افرادی که نصیب و حظّی از آن مسئله ندارند و بر اساس تخیّل و فکر ظاهری خودشان روایات را دیده و معنا کردهاند چه میگویند! خُب بنده هم همین روایات را دیدهام و همین درسهایی که بقیّه خواندهاند خواندهام، پس چطور ما یک طور دیگر برداشت میکنیم؟ چطور خود مجتهدین برداشتهای متفاوت دارند؟ با اینکه روایت یکی است و کتاب هم یکی است.
- مستدرک الوسائل، ج ٩، ص ٣٩٤ و ٣٩٥؛ المغازی، ج ٢، ص ٨٣١.
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون روح و حقیقت حج و کیفیّت حجّ رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم رجوع شود به روح مجرّد، ص ١٤٢؛ امام شناسی، ج ٦، ص ٢٣ ـ ١٠٥؛ اسرار ملکوت، ج ١، ص ١٦٥.
