مرتب سازی:
جلسه ۱۳۸
4تلازم عینیت صفات الهی و بررسی اختلاف مفهومی
در مسئلۀ عینیت، اینکه میگویند: «اسماء و صفات عینِ ذات حق است» یعنی چه؟ یعنی میتوانیم «الله» را برداریم و به جایش «علم» بگذاریم. «الله» را برداریم و به جایش «قدرت» بگذاریم. معنایش همین است دیگر؛ «عینِ اوست» یعنی «خودش است».
حالا که «الله» عینِ قدرت است و «الله» عینِ «قدیر» است، بنابراین «علم» هم باید عینِ «قدرت» باشد؛ چون «مساوٍ للشیءِ، مساوٍ لذلک الشیءِ؛ اگر یک چیز، مساوی چیز دیگر بود، چیز دیگری که مساوی با این است، آن هم مساوی با این خواهد بود.»
مِنباب مثال، اگر ما سه مرتبۀ عینیت داشتیم: یک دفعه کتابی از ما در روز شنبه گم میشود؛ در روز سهشنبه این کتاب پیدا میشود و ما در آن شک میکنیم که آیا خودش است یا نه! در روز سهشنبه باز دوباره گم میشود و در روز جمعه دوباره پیدا میشود. در روز جمعه ما یقین پیدا میکنیم که این کتاب همان کتابی است که در روز سهشنبه پیدا شده است. وقتی که ما به این مطلب برسیم، پس یقین میکنیم این کتاب همانی است که در روز شنبه از ما گم شده است. دیگر نمیتوانیم بگوییم: «این کتابی که در روز جمعه پیدا شده، عین آن کتاب روز سهشنبه است ولی غیر از آن کتاب روز شنبه است!» اگر قرار بر این باشد که «این عینِ آن باشد»، پس «عین آن» که در روز سهشنبه گم شده، عین آن کتاب گمشدۀ در روز شنبه خواهد بود.
وحدت مفهومی و مصداقی صفات الهی در نمونههای عینی
حالا این اسمائی که «عینِ ذات حق» است، اگر ما بگوییم: «این اسم، عین ذات است» و ذات را «وجود» بدانیم و آن وجود را «بالصرافه و مطلق و غیرِ محدود» بدانیم، بنابراین هر صفاتی که این حکم بر او بار میشود ـ که عین ذات هستند بدون دخالت واسطه ـ این صفات در ارتباط با خودشان هم همین حکم را پیدا خواهند کرد.