جلسه ۱۴۱

پس ما دو حقیقیت داریم و دو ظهور خارجى. دو حقیقت اوّل، یكى عبارت از وجود اطلاقى و وجود صرف است و حقیقیت دوّم عبارت از نزول این وجود اطلاقى و تعیّنش است. حالا این تعیّن یا به‌صورت كلّى باشد یا به‌صورت جزئى باشد براى ما فرقى نمى‌كند. دو مظهر داریم، حقیقت به‌عنوان مظهر و ظهور، یكى عبارت است از نفس اسماء و صفات كلیه، دوّم عبارت است از نفس اسماء و صفات و ذوات ‌جزئیۀ خارجیه. همان‌طورى كه در اسماء و صفات و ذوات جزئیّۀ خارجیّه اختلاف مى‌بینید و اینها با هم جمع نخواهند شد، همین‌طور در اسماء و صفات كلیه هم اختلاف هست و اینها با هم جمع نخواهند شد. از آن طرف از آنجایى كه جامع بین تمام این انواع مختلفه و جامع بین همۀ تعیّنات را حقیقت الوجود مى‌دانیم و اینها را ظهور براى آن مى‌دانیم و به‌عبارت‌دیگر حقیقت این اسماء و صفات مختلف را وحدت وجود مى‌دانیم، همین‌طور حقیقت اسماء و صفات ذات حق عبارت است از همان وجود اطلاقى و وجود بسیط. پس با این دو دوتا چهارتا و مسئلۀ به این راحتی، قضیّۀ وحدت عینیّت صفات با ذات حق وعدم عینیّت روشن مى‌شود.¹

اللهمَ صلّ علی محمد و آل محمد