جلسه ۱۶۰
7صحبت در این است كه تعیین ساعت غروب بهعنوان یك ضرورت لایتغیر، این براى جامعۀ ما در این زمان مستحیل است، این صحبت است، چون غروب متغیر است. اگر غروب متغیر نبود خب ما قطعاً و صددرصد مىگفتیم: هم ساعت شرعى و هم ساعت عرفی، همه چیز باید ساعت غروب كوك باشد، بالأخره جهت منطقى پشت آن است، مسئلۀ منطقى پشت آن است. ولى صحبت این است كه چون غروب متغیر است، با موقعیت دقیق تكنولوژىِ امروز از نقطهنظر ترتب مسائل حقوقى و جزایى و مسائل ادارى و رتق و فتق جهان امروز، این ساعت غروب کوک مستحیل است و ممتنع است. این صحبت است، این محل بحث است. لذا اگر ما هم یك ساعت ظهر کوک نداشتیم، حتماً یك جامعۀ اسلامى در یكهمچنین زمانى مىبایست یك ساعت كلى داشته باشد و خب الآن در اینجا هر كسى براى خودش یك ساعتی دارد و من خیال مىكنم اصلاً همه یك ساعت بینالمللى داشتند و اصلاً همه طبق آن ساعت بینالمللى مسائلشان را انجام مىدادند، منبابمثال ساعتی که برای گرینویچ باشد، خب آن یك ساعت است كه همه قبول دارند. نهاینكه ما آن ساعت را ساعت كفر بدانیم، ساعتى را بهعنوان یك ساعت دقیق بهحساب بیاوریم؛ حالا ساعت را ساعت گرینویچ كنیم، به وقت ظهر كنیم و امثالذلك. و از این نظر هر مملكتى در اینجا براى خودش یك ساعت مختص مىآورد كه مىخواهد اوقاتش را براساس نصفالنهار تنظیم كند، براساس نصفالنهار وقتى كه ساعت دوازده مىشود در مكه مثلاً اذان بگویند، یعنی در این حدود، در ایران نصفالنهار مثلاً بین ساعت یک ربع به دوازده تا دوازده و ربع یا دوازده و بیست دقیقه مىشود. یعنى شاخصى را در وسط روز قرار بدهند كه طبق آن شاخص عمل بكنند. براى این است كه هر كشورى براى خودش یك ساعت محلى دارد كه اسمش را مىگذارند ساعت محلى، و یك ساعت گرینویچ دارد كه ارتباط این كشور را با سایر كشورهاى دیگر بررسى مىكنند که در ادارهجات و... هست دیگر. بانكهاى بزرگ، همه ساعتهاى گرینویچ دارند. اداره هواپیمایى هر كشورى باید ساعت گرینویچ داشته باشد، اصلاً تمام خلبانها با ساعت گرینویچ پرواز مىكنند؛ حتى در پرواز داخلى هم پروازشان با ساعت گرینویچ است، چون ممكن است پرواز داخلى هم با ساعت گرینویچ با پروازهاى خارجى با همدیگر اشتراك داشته باشند، لذا این ساعت پرواز داخلی را هم گرچه روى بلیط ما مىنویسند، ولى این بلیط را با یك ساعت گرینویچ تنظیم مىكنند و بعد مىآورند. یعنى مستحیل است غیر از این بخواهند انجام بدهند، اصلاً نمىشود.

