ماهیت و نسبت آن با وجود و عدم

توضیحات:

آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق نسبت میان ماهیت، وجود و امکان می‌پردازند. بحث با بررسی تفاوت‌های امکان ذاتی و امکان وقوعی آغاز می‌شود و این پرسش مطرح می‌گردد که آیا ماهیت فی‌حدّ‌نفسه اقتضای وجود یا عدم دارد یا خیر. در ادامه، با نقد شبهات پیرامون اتصاف ماهیت به وجود و عدم، این نکته تبیین می‌شود که ماهیت در مرتبه ذات خود، از قیود وجود و عدم رهاست و آنچه در خارج متصف به ضرورت وجود یا امتناع می‌شود، وجود خاص است نه ماهیت. استاد با بهره‌گیری از مثال صورت در آینه، به تبیین این حقیقت می‌پردازند که ماهیت در حقیقت خیال و حکایت‌گر وجود است، نه اصیل در اتصاف. در نهایت، این بحث به نتیجه‌ای عرفانی ختم می‌شود که تمام عالم در برابر ذات حق‌تعالی، خیالی بیش نیست و ناتوانی انسان در درک حقیقتِ این عالم، دلیلی بر عجز او از شناخت کنه ذات خالق است.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

ماهیت و نسبت آن با وجود و عدم

21

این صورت مرئیه چیست؟! محلش کجاست؟! شأنش چیست؟! هم منفی است و هم ثابت است! موجود است و معدوم است! معلوم است و مجهول است! خداوند این مثال را برای مردم آورده است تا بدانند و متحقق بشوند که وقتی این شخص در ادراک حقیقت این مسئله که بسیار مسئلۀ پیش پا افتاده‌ای است عاجز است و حیرت دارد و این از این عالم است [پس به ادراک خالق آن ناتوان‌تر و جاهل‌تر و حیران‌تر خواهد بود]. بله، آنجایی که فصل دوازده یک‌قدری طولانی است لذا بعید است که برسیم.
تلمیذ: آقای ... این مطلب را در شعرشان آورده‌اند.
استاد: چطور آقا؟!
تلمیذ: من هستم و من نیستم.
استاد: بفرمایید ببینیم. ارجوزه است یا تصنیف؟! به همین شطحیات عرفا و بزرگان می‌خورد.
تلمیذ: فقط اشعار ذهن ماست.
اللهم صل علی محمد و آل محمد