
نقش ملائکه در تصرفات عالم ملکوت
تبیین کیفیت تأثیرگذاری فرشتگان بر حوادث عالم ماده
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان عالم ملکوت و عالم ماده میپردازند. بحث با بررسی نحوه نزول اسماء و صفات الهی به قوالب مادی آغاز شده و با تحلیل چگونگی تصرف ملائکه در ملکوت اشیاء ادامه مییابد. استاد با نقد برخی تصورات نادرست درباره ماهیت نفس و روح، توضیح میدهند که ملائکه نه با جابهجایی فیزیکی اشیاء، بلکه با تصرف در ملکوت آنها، موجب وقوع حوادث در عالم شهادت میشوند. در ادامه، ضمن پاسخ به پرسشهایی پیرامون اختیار انسان و نسبت آن با اراده الهی، به موضوع وحدت فعل و چگونگی جمع آن با اختیار انسان پرداخته میشود. در نهایت، این نکته تبیین میگردد که هر موجود مادی تحت سیطره ملکوت خود قوام دارد و ادراک حقایق عالم، مستلزم نگاه به پیوند ناگسستنی میان مُلک و ملکوت است.
نقش ملائکه در تصرفات عالم ملکوت
2یک وقتی ما مطلبی را از غیر نمیگیریم تا به شخص دیگری تحویل بدیم بلکه خودمان از پیش خودمان یک مطلبی را به شخصی مطرح میکنیم نظیر همان معنایی را که آن شخص طالب میخواهد این مسئله را به آن شخصِ دیگر برساند. او مطلبی را به ما نمیگوید بلکه منظورش را فقط ادارک میکنیم و میفهمیم و بعد خودمان الفاظ و کلماتی را در مقام انشاء جعل میکنیم و آن را میرسانیم. این دیگر خیلی ارتباط وثیق و اقتراب بسیار اکیدی نسبت به نفس ما دارد، این معنا مُنشأ نفس ما است.
خب ببینید که این مراتبی که در اینجا انجام گرفت چه اختلافاتی باهم دارند؟! در مرتبۀ اول ما نامه را بردیم، در مرتبۀ دوم کلام شخصی را حفظ کردیم، در مرتبۀ سوم کلام خود را جعل کردیم. کلام، کلام نفس خود ما است. حالا باز از این دقیقتر هم میشود فرض کرد. اصلاً خودمان میرویم و آن عمل را در خارج انجام میدهیم؛ این نفس ما است که فعل را در خارج محقق میکند!
وقوع حوادث خارجی بهواسطۀ تصرف ملائکه در ملکوت اشیاء
ملائکه در ارتباط با انزال و تنزیل اسماء و صفات جلالیه و جمالیۀ پروردگار دارای این حالت هستند. یعنی وقتی که یک ملک برای عذاب یک قوم میآید، میدانید چهکار انجام میدهد؟! این ملک آن اسم مبدِّل و مغیِّر و مقلِّب را در وجود خودش حمل میکند یعنی الآن ذات آن ملک دارای این قدرت است و دارای این اراده است. چطور اینکه الآن ما قدرت داریم؛ من الآن قدرت دارم و این را از اینجا برمیدارم. این قدرت را شما به ما ندادید بلکه در وجود من هست. به آن مقداری که در وجود من هست به آن مقدار در خارج میتواند عکسالعمل داشته باشد. اگر قدرت داشته باشم دویست کیلو وزنه را بردارم دویست کیلو [در وجود من هست] اگر قدرت داشته باشم هزار کیلو [بردارم در وجود من] هزار کیلو [هست]. این به آن قدرتی که در وجود من و همراه با من هست بسته است. وقتی یک ملکی میآید و میخواهد یک زمینی را برگرداند و یک جریانی را تغییر بدهد با آن قدرتی که دارد در ملکوت او تصرف میکند. ملک در زمین نمیآید گرچه ممکن است صورت ظاهر به خود بگیرد اما نیازی ندارد که روی زمین بهصورت انسان دربیاید! ملائکه بهواسطۀ تصرف در ملکوت اشیاء ـ عالم شهادت ـ موجب وقوع حوادث خارجی در اینجا میشوند. بنابراین ملک هیچوقت نمیآید این شیء مادی را از اینجا بردارد و در اینجا بگذارد، هر چیزی یک ملکوتی دارد، در ملکوت این تصرف میکند. وقتی تصرف کرد خودبهخود این از اینجا بلند میشود و اینجا میآید.
