تبیین کیفیت جعل و صدور موجودات

حالا از شما سؤال می‌کنم آیا با وجود این روایاتی که ما داریم می‌توانیم این برهان یقینی را نسبت به مبانی اعتقادی تحصیل کنیم؟! کشف که نداریم. لذا خیلی از مسائل اینجا مورد تأمل قرار می‌گیرد. امام علیه‌السّلام به أبی‌بصیر یک مطلب را فرموده است لعلّ اینکه او اشتباه کرده و به ما نرسانده است.

مبنای حجیت خبر در اعتقادات

اینجاست که آن مبنای اصولی ما است که در اعتقادات خبر یا باید متواتر باشد یا باید به‌نحوی باشد ولو واحد که هیچ شکی در سند و در دلالت او وجود نداشته باشد و ما خبر واحد نداریم. شما چه خبر واحدی دارید که با پنج واسطه یا شش واسطه یکی از اینها یک «واو» را اشتباه بگویند، یک کلام را اشتباه بکنند، یک حرف را اشتباه بگویند. با اینکه ما در زمان حیات خودمان و مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ تجربه کردیم حتی در زمان خودمان تجربه کردیم؛ من دارم یک حرفی را اینجا می‌زنم طهران یک‌طور دیگر نقل می‌شود! آقا من چه موقع این حرف را زدم؟ آنجا یک‌طور دیگر نقل می‌شود! من دارم می‌گویم: این‌طور، وقتی که از شخص سؤال می‌کنم خب چه گفتیم؟! می‌گویند: یک‌طور دیگر است! [می‌گویم که] آقا من این‌طور گفتم!

چند شب پیش مشهد بودیم یک مطلبی را می‌خواستم به گوش رفقای مشهد برسانم به آن شخصی که کنار دست من بود گفتم: قلم و کاغذ دربیاور و بنویس! چون می‌دانم این بندۀ خدا آدم صادقی است ولی جائز الخطاست. یک برداشت دیگری می‌کند بعد می‌رود آن را می‌گوید. بعد طرف [می‌شنود] مسئله به‌هم می‌ریزد. آن نتیجه‌ای که ما می‌خواهیم بگیریم، نمی‌گیریم. گفتم: قلم! گفت: می‌گویم! گفتم: قلم و کاغذ دربیاور و بنویس! او هم درآورد [گفتم که] این، این، این، تا اینجا، این را برو بگو! نه یک کلمه کم نه یک کلمه زیاد.

شخصی در منزل از یک شخصی پیغامی آورده بود. [به] اهل‌بیتمان گفتم: برو این را بگو! بعد یک‌خرده گذشت ـ یک دقیقه، دو دقیقه ـ گفتم: چه می‌گویی؟ گفت: می‌گویم دیگر! گفتم: آن که می‌گویی را بگو! گفت. گفتم: این را که من نگفتم! ببین در عرض دو دقیقه، آن که من گفتم «و» داخلش نبود! گفتم: برو قلم و کاغذ بیاور! اینکه من می‌گویم بگو! التفات می‌کنید!