تبیین کیفیت جعل و اراده الهی در وجود

مثل اینکه در یک گچ و در این خمیری که با او مجسمه درست می‌کنند همۀ توان‌ها در این هست، منتها آن صورتگر و مصوّر باید بیاید این توان را ظاهر کند والاّ اگر این توان فقط می‌توانست به شکل یک ماهی دربیاید نمی‌تواند به شکل غنم دربیاید. صورتگر بخواهد هزار کار انجام دهد این به‌صورت یک غنم نمی‌تواند دربیاید اما این به‌صورت غنم هم می‌تواند دربیاید، درست شد؟ بنابراین جعل آن ذات پروردگار به چه تعلق می‌گیرد؟ جعل او درست به حرکتی که شما در انامل دستتان انجام می‌دهید تعلق می‌گیرد. هیچ‌چیزی از دست شما خارج نیست در عین اینکه چیزی از دست شما خارج نیست مسائل و مراتب مختلفی هم بر این دست تعلق می‌گیرد. عالم وجود همین است! خیال نکنید آن وجودی که از حق نازل می‌شود نزولش نزول عن عُزلةٍ هست مثل اینکه شما یک مشت برنج را از کیسه برمی‌دارید و داخل دیگ می‌ریزید، این یک مشت برنج دیگر از او جدا شده است!

منظور از وجود و نزول پروردگار در عالم کثرت

وجود و نزول پروردگار در عالم کثرت عبارت از حرکاتی است که ما به اندام خودمان می‌دهیم، به دست خودمان می‌دهیم، حرکتی که ما از اینجا به جای دیگر می‌کنیم، دارم مثال می‌زنم! چیزی بر ما اضافه نمی‌شود و چیزی از ما کم نمی‌شود. به همین دلیل است که اگر در ازل و أبد پروردگار متعال جعل کند چیزی بر وجود پروردگار اضافه نخواهد شد و اگر خلق نکند چیزی از وجود او کم نخواهد شد. مسئله این است و این قضیه عین اصالة الوجود است و اصلاً اصالة‌ الوجود مثبت این مسئله است.

أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد