تبیین کیفیت خلقت ماده و مادة المواد

حتی ممکن است انسان شعاع فرکانس جریانات برقی فشار قوی را احساس بکند! ندیده‌اید؟! انسان یک حاله ای را احساس می‌کند که این طیف مغناطیسی که عبورومرور این کهربا و برق الآن در اطراف آن به‌وجود آورده این را انسان مشاهده می‌کند و [اگر] در کنارش قرار بگیرد سردرد می‌گیرد و در فاصلۀ نزدیک سرطان می‌گیرد! می‌گویند که در فاصلۀ شصت‌متری کابل‌های فشار قوی نباید زندگی کرد، سرطان و اینها پیش می‌آید. اینها برای چیست؟ به‌خاطر اینکه انسان دائماً در ارتباط با یک امر مادی قرار دارد، نه امر مجرد. مجرد آن بماند، مجرد آن برای فرض کنید چیزهای دیگر است. این امر مادی که این ماده متأثر از او می‌شود این ماده مابه‌الاِشتراکی باید داشته باشد یا نه؟

تلمیذ: مسلّم قطعاً هست!

استاد: او هیولای اولیه می‌شود.

تلمیذ: پس این‌طور باید قائل بشویم که می‌تواند روزی برسد که علم به مادة المواد دست پیدا کند!

استاد: بله، شاید برسد! تجربه ما را به این می‌رساند ولی بحثی که من کردم بحث راجع به خصوصِ ما فوق تجربه است؛ یعنی بحث راجع به کیفیت تبدل تجرد به آن ماده است که تجربه نمی‌تواند به این مسئله برسد. تجربه در محدودۀ علم در زمینۀ آزمایش و تجربه ما را به این می‌رساند که بالأخره باید به یک مادة المواد لطیفی که بتواند جامع بین همۀ اجسام باشد و آخرین نقطۀ ماده است، برسیم. حالا تا اینجا بحث ما بحث مادی است و ما با مادیون در اینجا طرف هستیم. حالا صحبت در این است که اگر ما صانعی برای این ماده قائل باشیم و همۀ وجود و تطورات وجود را داخل در آن زمینۀ نفس صانع بدانیم و نه جدای از او که موجب شرک و کمّ و اینها است؛ یعنی بحث را بحث الهی قرار دهیم، در صورت وجود صانع برای مادة المواد و تحقق این مادة المواد به‌دست صانع و نزول وجود صانع در مراتب تااینکه به این مرتبه می‌رسد که دیگر در اینجا تجربه کاری ندارد، در اینجا که دیگر آزمایشگاه نیست، در اینجا چه امری اتفاق می‌افتد که یک امر مجرد می‌خواهد به ماده تبدیل شود؟! دیگر این کار علمای طبیعی و طبقات الأرض و طبیعت‌شناس نیست. دیگر این بحث، بحث الهی می‌شود و آن را ما می‌گوییم که دیگر نمی‌دانیم!