تبیین کیفیت خلقت ماده و مادة المواد

مطلب مرحوم آخوند در اینجا بحث با طبیعی است یعنی می‌خواهد بگوید که هرچه در عالم طبیعت از انواع در خارج انجام می‌گیرد نیاز به سبق زمانی دارد، مطلب درستی هم هست این مربوط به قوابل است. اما اینکه چگونه مجرد تبدیل به مادی می‌شود این در اختیار ما نیست و ما اصلاً نمی‌دانیم چطور می‌شود! آیا اشراف داریم؟! آیا می‌دانیم که الآن یک موجود مجرد چطور تبدیل به موجود مادی می‌شود؟! ما خبر نداریم! ما فقط آنچه که چشممان را باز می‌کنیم می‌بینیم فرض کنید که این جسم است خیلی نگاه بکنیم نور را هم جزو مادی می‌شماریم باز هم نگاه بکنیم باز امواج رادیویی و امواج تلویزیونی و اینها را جزو ماده به‌حساب می‌آوریم. برق را جزو ماده به‌حساب می‌آوریم بااینکه برق جزو امواج است، همۀ ما فوتون‌های نوری را جزو ماده به‌حساب می‌آوریم اینها چیزهایی است که ما می‌توانیم با کمی دقت بیشتر اینها را جزو ماده به‌حساب بیاوریم و همۀ اینها داخل در انواع است؛ یعنی هرکدام از اینها جنس و فصلی دارد منتها همان‌طوری‌که مثل خلقت انسان و خلقت جن که اینها از نظر جسمی دارای مراتب مختلفی هستند و وضعیت جسمانی انسان به یک نحوی است که نمی‌تواند از موانع عبور کند ولی جن نه، جن این‌طور نیست، جن در عین اینکه خود را می‌تواند کثیف کند به‌نحوی‌که دارای ثقل باشد همین‌طور می‌تواند خود را خفیف کند و از این دیوار عبور کند و در کوچه برود و هیچ طوری هم نمی‌شود! یعنی نه خرق هست و نه التیام هست، هیچ‌چیز نیست! خود را به‌نحوی لطیف می‌کند که می‌تواند از این عبور کند یعنی در عین اینکه خود را لطیف می‌کند آن دیوار مقابل قابلیت برای عبور این جسم لطیف را دارد؛ مثل امواج! الآن شما فرض کنید تمام این درها را ببندید اصلاً تمام اینها را گچ بگیرید که هیچ ارتباطی با بیرون نداشته باشد، آیا در اطاق امواج نیست؟! امواج وجود دارد!