
تبیین کیفیت خلقت ماده و مادة المواد
بررسی رابطه علیت، زمان و تبدل مجرد به ماده
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبانی فلسفی پیرامون کیفیت خلقت عالم ماده و مفهوم «مادة المواد» میپردازند. بحث با نقد برخی برداشتهای نادرست از عناوین دینی و تبیین معنای بدعت آغاز شده و در ادامه به پرسشهای بنیادین درباره نحوه افاضه فیض از جانب واجبالوجود به موجودات مادی و مجرد اختصاص مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، توضیح میدهند که چگونه فیض الهی در عالم مجردات بدون نیاز به زمان و مکان محقق میشود، در حالی که تحقق موجودات مادی نیازمند علل معدّه و شرایط زمانی است. در این مسیر، رابطه میان صورت و ماده، نقش هیولای اولیه در خلقت اجسام و چگونگی تنزل وجود از مراتب تجرد به مرتبه کثرت و ماده بررسی میشود. در نهایت، این بحث به حل شبهات پیرامون سبق زمانی و علیت در خلقت عالم ماده و تفاوت دیدگاه الهیون و طبیعیون در این زمینه میانجامد.
تبیین کیفیت خلقت ماده و مادة المواد
5اختصاص لفظ أمیرالمؤمنین به امام علی علیهالسّلام
عنوان اولی الأمر یعنی کسانی که امر بهدست آنها هست حالا فرض بر اینکه امر را ﴿أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُ﴾1 ندانیم و بگوییم که امر یعنی امور، این اولیالأمر منظور ائمه علیهمالسّلام هستند ﴿أَطِيعُواْ ٱللَهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ﴾2 این ائمه هستند و تفسیر هم به ائمه شده است پیغمبر هم فرمود. در زیارات هم میخوانیم و در دعای فرج هم میخوانیم: «أولی الأمرِ الّذینَ فَرَضتَ عَلَینا طاعَتَهُم و عَرَّفتَنا بِذلِک مَنزِلَتَهُم فَفَرِّج عَنّا بِحقِّهِم فَرجاً عاجلاً قَریباً کلَمحِ البَصرِ»3 این به اولی الأمر تعبیر شده است «أولی الأمرِ الّذینَ فَرَضتَ عَلَینا طاعَتَهُم» یعنی ولایت فقیه؟! دیگر نمیدانند که منظور امام زمان است! حالا این اولی الأمر را بیاییم و در عبارتمان به ولی فقیه نسبت بدهیم این حرام میشود! اولی الأمر این عنوان گرچه اینها اولی الأمر ظاهری هستند؛ در اینکه یک ولیّ فقیه از نظر حکومت اسلامی اوامرش نافذ است و در این بحثی نیست ولی عنوان اولی الأمر مثل عنوان امیرالمؤمنین امیر با مؤمنین مضاف و مضافٌ إلیه است امیر یعنی پیشوا، معنای مؤمنین هم که روشن است، اگر یک شخصی قائد یک حکومت اسلامی بشود این از نظر معنای لغوی امیرالمؤمنین است. امیرالمؤمنین ایران، امیرالمؤمنین پاکستان، امیرالمؤمنین هندوستان، امیرالمؤمنین عراق، امیرالمؤمنین… همۀ اینها امیرالمؤمنین هستند یعنی کسی که زمام مؤمنین به دست اوست. ولی این امیرالمؤمنین از ناحیۀ رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم عنوان خاص برای علی بن أبیطالب علیهالسّلام میشود4 حتی به امام زمان عجّل الله تعالی فرجه هم نمیشود امیرالمؤمنین گفت و امام زمان از گفتن امیرالمؤمنین نسبت به خودش بیزار است گرچه در واقع امیرالمؤمنین است! امام زمان امیرالمؤمنین نیست؟! اصلاً تمام حقیقت عالم وجود است از امر هم بالاتر یعنی امارت بر همۀ عالم الآن بهدست امام زمان است ولی خود امام زمان میگوید که به من نگویید و این لقب برای جدّ من محفوظ بماند. الآن این است دیگر!
- . سوره اعراف (7) آیه 54. الله شناسى، ج 3، ص 151:
«آگاه باش که عالم خلق و عالم امر اختصاص به او دارد.» - . سوره نساء (4) آیه 59. امام شناسى، ج 2، ص 175:
«از خدا و رسول خدا اطاعت کنید.» - . المصباح، کفعمی، ج ۱، ص ۱۷6.
- . إعلام الوری، ج ١، ص ٣٠٧؛ آموزه های ولایت، ج 1، ص 247.
- . سوره اعراف (7) آیه 54. الله شناسى، ج 3، ص 151:
