
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
تبیین سنخیت میان علت و معلول در امکان استعدادی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
10فرض کنید سیدالشهداء در سن پنجسالگی قضیهاش هم که معروف است و خودتان هم شنیدهاید که پیغمبر در مدینه نشسته بودند و بعد در همان جا جبرئیل حضرت را به کربلا برد و نشان داد.1 حالا صحبت بنده این است اگر قرار باشد که پیغمبر وجود مثالی تنها را دیدند که دیگر رفتن از مدینه ندارد، سر جایشان نشستهاند و آن وجود مثالی را در باطن میبینند چطور اینکه مکاشفاتی که برای افراد اتفاق میافتد نیاز به رفتن نیست یعنی در همان مکانی که خود شخصی که اهل مکاشفه است یا فرض کنید افرادی که خواب هستند و در عالم خواب وقتی که میبینند، بدن آنها که حرکت نمیکند! این بدن در عین اینکه الآن در اینجا دراز کشیده است در همینجا روح او به آن عالم مختص به رؤیت منتقل میشود. اگر قرار باشد که این رؤیت رسول الله مکاشفه باشد همانجا که پیغمبر در کنار اینها نشسته است مسائل کربلا را میبیند درحالیکه رسول الله رفتند و از آن مجلس غایب شدند و بعد از یک مدت مراجعت کردند. پس معلوم میشود با همین بدن جسمی، رسول خدا الآن این منظره را مشاهده کرده است و در کربلا آمده است منتها مسئلۀ کربلا در آن موقع جزء قوابلی بوده است که آن قوابل مشمول شرایط و معدّات بود چون الآن وضعیت کربلا هنوز این شرایط قتل و کشتن هنوز آماده نشده و بهوجود نیامده است.
پس رسول خدا با همین بدن در کربلا آمد ولی وقتی که به کربلا رسید آیا واقعاً این مشاهدهای که حضرت در آنجا کرده است آیا در آن مشاهده، آینده را در آنجا دیده است بهنحویکه در آنجا و آن وضعیت فقط صورت بوده است و شیء خارج نبوده است بهطوریکه اگر کسی بیاید در آنجا مشاهده کند میبیند همین بیابان است؟! الآن رسول خدا آمده و مسائلی را میبیند ولی من که نگاه میکنم هیچ چیز نمیبینم.
- . کامل الزیارات، ص ٦١ و ٢٦٢؛ بحار الأنوار، ج ٤٤، ص ٣٣١ و ٣٣٢.
