
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
تبیین سنخیت میان علت و معلول در امکان استعدادی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
13حضرت میبیند که سیدالشهداء پنجساله است و باید در بستر زمان یکییکی آن وجودات خارجی را طی کند، در بستر زمان قبل از تولد تا رسیدن به همان مرتبه، تمام این مرتبهها کامل وجود دارد، یک تکه از آن را برمیدارند و اینجا میگذارند مثل اینکه شما نواری را در ضبط میگذارید. بعضی از ضبطهای جدیدی که آمده است شماره دارد و میخواهید فلان آیه را از فلان سوره بیاورید این شمارۀ 196 را میزنید یکدفعه از میان این نوار آن یک آیه را برای شما میخواند و دیگر لازم نیست از اول همینطوری بچرخد تا نیم ساعت شما گوش کنید تا به این آیۀ 196 سوره بقره برسد، دکمۀ فلان را که میزنید میگوید: ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡكَبِيرُ﴾1 که تمام اینها مشمول زمان است برای گوش عادی است، برای اُذن عادی باید از ابتدا إلی الإنتها همه استماع شود ولی برای آن شخصی که ممکن است همین غیر عادی را ـ نه برای غیر عادی چون غیر عادی را هم همین الآن میشنود یعنی در غیر عادی بودن همین الآن در عین اینکه هست همین الآن تمامی را میشنود ـ به ماده بیاورد یعنی همین اشیاء غیر عادی و همین مسائلی که در عالم هست را به مادی بیاورد لذا به یک وجود دیگر نیاز دارد.
لذا داریم وقتی که امیرالمؤمنین علیهالسّلام از روی زین پایشان را برمیداشتند و روی زین میگذاشتند یک ختم قرآن میکردند! یا علی! واقعاً باید یا علی گفت! یعنی از اینجا پایش را برمیداشت و روی این میگذاشت از اول حمد تا آخر سوره ناس را حضرت در ماده ـ نه در آن جنبۀ روحی و ملکوتی ـ میخواندند! یک وقت جنبۀ روحی و ملکوتی را مرور میکند لذا شما در آنجا میگویید که زمان وجود ندارد با همان ثانیۀ واحد انجام میشود لذا دیگر این چند ثانیه هم نمیخواهد. نه! در عرض چند ثانیه قرآن را به صورت ماده در خارج میخواند بهنحویکه ما الآن اگر یک دستگاه ضبط کامپیوتری خیلی عالی داشتیم و کنار گوش امیرالمؤمنین میگذاشتیم یکدفعه همین دستگاه تمام قرآن را ضبط میکرد منتها ما میفهمیم؟! نه! باید دوباره این گوش را بگیریم و شروع کنیم ده ساعتی از اول حمد گوش بدهیم، دستگاه ضبط کرد. پس معلوم است مادی است، اینکه دستگاه ضبط میکند معلوم است حقیقتش حقیقت مادی است. دستگاه مجرد را که ضبط نمیکند! دستگاه شما مجرد را ضبط میکند؟! فقط ماده را میگیرد و ضبط میکند و تسجیل میکند. حالا ممکن است بعضیها داشته باشند! نمیدانم!
- . سوره بروج (85) آیه 11.
ترجمه: «آنان که به خدا ایمان آورده و نیکوکار شدند بر آنها البته (در بهشت) باغهایی است که زیر درختانش نهرها جاری است. این بهشت ابد به حقیقت سعادت و فیروزی بزرگ است.» (محقق)
- . سوره بروج (85) آیه 11.
