
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
تبیین سنخیت میان علت و معلول در امکان استعدادی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
14ما چون از نقطهنظر خلقت در تحت قانون نظام تکوین قرار دادیم و همین گوش مادی ما از نظر ادراک مسائل محکوم همین قوانین است این گوش نمیفهمد، چطور اینکه فرض کنید فرکانس امواج صوتی اگر از یک حد بالاتر باشد گوش نمیفهمد، از یک حد هم پایینتر باشد دوباره گوش نمیفهمد اگر قرار باشد باید کر شده باشد! میدانید الآن همین حرکت زمین به دور خورشید چه صدای عجیبی را تولید میکند؟! شما یک تَرکِه را بردارید و در هوا بچرخانید لذا یک صدای شدیدی رد میشود! یک تَرکِه را در هوا میزنید گاهی اوقات صدا گوشخراش است، آنوقت این زمین با این سرعت عجیب و با این حجم در فضا یعنی در هوا معلق است چنان صدایی را به وجود میآورد که یک ثانیه اگر بخواهد این گوش بشنود اصلاً مغز منفجر میشود! لذا این تارهای صوتی و سیستم عصبی صماخ بهنحوی است که اگر طول موج صوت از یک مقدار بیشتر باشد اصلاً نمیگیرد و از نظر فرکانس فقط در یک حد خاص در نوسان است. این مسئله هم همینطور است، این کاری را که امیرالمؤمنین انجام داد و پایش را از روی زین برداشت و آنجا گذاشت گوش ما نمیتواند بشنود چون محکوم علل مادی است. اگر قرار باشد ما بتوانیم دستکاری کنیم ما هم این مسئله را میشنویم.
تلمیذ: پس در قضیۀ پیغمبر هم شخص بدون بصیرت نمیتواند آن صحنه را ببیند؟
استاد: او هم باید با تصرف پیامبر باشد.
تلمیذ: ببخشید این دفعةً واحدة که فرمودید بالأخره در اینجا دوباره لحاظ رتبه نمیشود یعنی لحاظ علت و معلول در اینجا هست.
استاد: فرق نمیکند، همۀ علت و معلول در یک لحظه بهوجود آمده است؛ خدا زید و زن و بچهاش سهتایی را باهم خلق کرده است، اشکالی دارد؟! منتها هرکدام را یکی بعد از دیگری، چه اشکالی دارد؟! ولی همه دفعةً واحدة است!
تلمیذ: ولو اینکه آن رتبه متأخر باشد؟
