تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی

استاد: همین است.

تلمیذ: ما یک وجود سیالی نسبت به اشیاء داریم که این وجود سیال در قالب زمان نمی‌گنجد، ما به آن وجود سیال نگاه می‌کنیم، اگر به کربلا رفتیم پس وجود جسمانی اگر دیدیم در واقع تعینات و عوارض جسم در آن وجود ندارد.

استاد: احسنت. این مربوط به چیست؟ این در صورتی است که ما صورت مثال را ببینیم حالا اگر قرار باشد که خود مادۀ خارجی را ببینیم، اگر ما این زمان را از این وسط برداشتیم ماده که از بین نمی‌رود و سر جایش هست. بحث ما این است تمام عالم وجود به مجردی و مادی خلق شده است. من‌باب‌مثال شما دوتا آقازاده دارید، الآن اگر از شما بپرسند که آقا فرزند بعدی شما چیست؟ می‌گویید که من نمی‌دانم! چرا نمی‌دانید؟! نسبت به آینده جاهل هستید. جهل شما نسبت به آن امر مادی که بعد انجام می‌گیرد نیست بلکه جهل شما نسبت به زمان است و اگر این زمان از اینجا برداشته شود مسئلۀ مادی سر جای خودش محفوظ است.

لذا کسی که از مرتبۀ زمان گذشته است همان اشیاء مادی را می‌بیند یعنی صورت مثالی آنها را می‌بیند، صورت مثالی‌ای که آن صورت مثالی در عالم خارج به ماده تبدیل می‌شود منتها کم‌کم می‌آید تا در بستر زمان قرار بگیرد. حالا ممکن است که بعضی‌ها همان مسئلۀ مادی را در اینجا به‌وجود بیاورند خودشان تا وقتی که در اینجا هستند محکوم به قوانین ماده هستند ولی اگر از تحت زمان خودشان را بیرون بیاورند و بخواهند به ماده برسند ...، به صورت که هیچ، به صورت ما هم می‌رسیم، ما هم در خواب می‌بینیم، ما هم در مکاشفه ممکن است مسائلی را که مربوط به سال‌های بعد هست احساس کنیم ولی صورت جسمی و مادی آنها را احساس نمی‌کنیم، صورت مثالی را احساس می‌کنیم که صورت حقیقی آنهاست بعد این صورت مثالی در زمان کم‌کم اشیاء می‌شود. حالا اگر ما قدرت داشته باشیم، الآن زیدِ ده سال دیگر را در این اطاق حاضر می‌کنیم تا همه تماشا کنند. همین زیدی که الآن وجود ندارد! زیدی که سال دیگر تازه متولد می‌شود، ده سال هم باید از عمرش بگذرد الآن اگر شخصی قادر باشد این زیدِ ده سال دیگر را در اینجا می‌آورد و زمان را از این امر مادی برمی‌دارد این منظور من است!