
نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان
تحلیل اعتباری بودن زمان و تفاوت آن با حقیقت حرکت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ادعای بازگشت به زمان گذشته از طریق حرکت با سرعت مافوق صوت میپردازند. بحث با تبیین مبانی این فرضیه و نحوه سنجش سرعت اجسام در فیزیک آغاز میشود. در ادامه، استاد با تفکیک میان «زمان اعتباری» که بر اساس حرکت وضعی زمین و قراردادهای بشری شکل میگیرد و «حقیقت حرکت» که قائم به خود شیء است، استدلال میکنند که افزایش سرعت، تأثیری بر ماهیت زمان ندارد و نمیتواند انسان را به گذشته بازگرداند. در بخش پایانی، تفاوت ادراک زمان در عالم ماده با عوالم مثال و برزخ بررسی شده و با ارائه مثالهایی از تجربیات روحی، تبیین میشود که چگونه زمان در ارتباط با نفس انسان میتواند دچار بسط یا قبض شود، در حالی که زمانِ جاری در خارج، مسیر خود را طی میکند.
نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان
3اعتباری بودن زمان
البته نظر ما نسبت به مسئله این است که اصل زمان یک مسئلۀ اعتباری است و دیگر در اینجا ماقبلی معنا ندارد و حرکت که مترتب بر خود شیء است این حرکت هیچ ارتباطی به ماقبل و مابعد ندارد! آن حرکت قائم به شیء است و تا مادامی که آن شیء متحرک است و حرکت دارد اینهم متحرک است، وقتی ثابت بشود ثابت است. حرکت بر خلاف منظومه و این کرات انسان را به زمان عقب برنمیگرداند بلکه انسان را در همین ماده حرکت و سیر میدهد و هیچ تفاوتی نسبت به این مسئله ندارد حتی اگر سرعت هم به سرعت نور برسد!
تلمیذ: آن چیزی که میگویند: اگر با این هواپیماهای هاروارد بیشتر از سرعت صوت که زمین میچرخد حرکت کنیم میتوانیم هم بعد را ببینیم و هم به خلاف برگردیم آنوقت اشکالتان در اینجا به این برمیگردد که چون اصلاً در عالم ماده هستیم پس زمان هم محکوم به یکی از اقسام عالم ماده است.
استاد: بله، هرجا هم برویم دوباره با همین زمان فعل هستیم و با زمان قبل نیستیم.
تلمیذ: الآن میگویند: اگر با هواپیمایی که سرعتش خیلی فوق نور است به فضا برویم و برگردیم ممکن است برای یک ظرف زمانی یک ربع باشد ولی برای پایین، هفتاد سال باشد! در اینجا فقط جوابش در همین عالم ماده و عدم ماده است، آنجا هم برویم ماده است و اینجا هم ماده است.
استاد: بله، آنجا برویم ماده است و اینجا هم ماده است؛ یعنی وقتی که بالا بروید گرچه سرعت، سرعت نور است و زیاد است ولی این سرعت نور با خود آن شیء لحاظ میشود ـ بله، سرعت زمین به دور خورشید در ارتباط با سرعت نور خیلی کم است ـ بنابراین وقتی که شما در یک سرعت مافوق قرار گرفتید دلیل نمیشود بر اینکه این سرعت مافوق برای شما زمان را محدود کند و محدودیت زمان که الآن با شما قرین است موجب بشود که آن زمانی که مترتب بر یک سرعت بطیء است، زمان طولانی بشود! بلکه زمان براساس همان حرکت متناسب با خود شیء درنظر گرفته میشود.
