
نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان
تحلیل اعتباری بودن زمان و تفاوت آن با حقیقت حرکت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ادعای بازگشت به زمان گذشته از طریق حرکت با سرعت مافوق صوت میپردازند. بحث با تبیین مبانی این فرضیه و نحوه سنجش سرعت اجسام در فیزیک آغاز میشود. در ادامه، استاد با تفکیک میان «زمان اعتباری» که بر اساس حرکت وضعی زمین و قراردادهای بشری شکل میگیرد و «حقیقت حرکت» که قائم به خود شیء است، استدلال میکنند که افزایش سرعت، تأثیری بر ماهیت زمان ندارد و نمیتواند انسان را به گذشته بازگرداند. در بخش پایانی، تفاوت ادراک زمان در عالم ماده با عوالم مثال و برزخ بررسی شده و با ارائه مثالهایی از تجربیات روحی، تبیین میشود که چگونه زمان در ارتباط با نفس انسان میتواند دچار بسط یا قبض شود، در حالی که زمانِ جاری در خارج، مسیر خود را طی میکند.
نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان
5زمان عبارت از یک امر اعتباری است که آن امر اعتباری به اعتبار مُعتبر است، گاهی اوقات مُعتبر سرعت زمین به دور خودش را 24 ساعت اعتبار میکند و [گاهی اوقات] ممکن است که این مُعتبر سرعت زمین را به دور خودش سی ساعت اعتبار کند، چه اشکالی دارد؟! یعنی ما هر یک ساعتی را در این فاصله محدودتر میکنیم و اصلاً کلّ این 360 درجه را به نود درجه تبدیل میکنیم و میگوییم: هر یک ساعتی بهجای 360 درجه، سیصد درجه است. بنابراین یک دور [حرکت] زمین به دور خودش یا همان حرکت وضعی یک امر واقعی است و این دیگر اعتباری نیست، سی ساعت طول میکشد. اصلاً ما این شصت ثانیه را تبدیل به نود ثانیه میکنیم یعنی عقربۀ ثانیهشمار نود مرتبه در این نقاط دور ساعت توقف میکند و وقتی نود مرتبه توقف کرد، بنابراین منبابمثال [حرکت] زمین به دور خودش بیست ساعت میشود و اعتبارش به دست مُعتبر است.
تلمیذ: خب این به زمان ربطی ندارد.
استاد: مربوط به زمان است بهخاطر اینکه بالأخره زمانی را طی کرده است.
تلمیذ: فقط احساس گذشت میکنیم.
استاد: ما به همان، زمان میگوییم.
تلمیذ: میخواهم همین را عرض کنم که ما برای احساس گذشت یک میزانی قرار میدهیم. میزان را روی قضیۀ حرکت وضعی زمین به دور خودش گذاشتهایم، پس دراینصورت ما به زمین کاری نداریم. الآن در کرۀ ماه یا روی یک سیارۀ دیگر باشیم، این احساس گذشت هست. در آنجا یک میزان دیگری میخواهیم.
استاد: نه، چرا یک میزان دیگری میخواهیم؟! آنهم اعتباری است. مگر الآن در این حرکتمان برای رفتن به کرۀ ماه نمیگوییم که یک و نیم ثانیه طول میکشد؟ اصلاً ما میگوییم این رفتن ما ...
تلمیذ: میخواهم این یک و نیم ثانیه را عرض کنم.
استاد: اصلاً این یک و نیم ثانیه را پنج ثانیه میگوییم.
تلمیذ: نه، نمیتوانیم بگوییم: پنج ثانیه؟
استاد: چرا نمیتوانیم بگوییم؟!
