حقیقت علم و کیفیت تحقق آن در ذهن

توضیحات:

آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی مبانی فلسفی پیرامون حقیقت علم و کیفیت تحقق صور علمی در ذهن می‌پردازند. بحث با بازخوانی دیدگاه‌های پیشین در باب ماهیت و عین ثابت آغاز شده و با تفکیک میان مشرب عرفا و حکما در تعریف عین ثابت ادامه می‌یابد. استاد در ادامه به تبیین نحوه ادراک صور حسی، خیالی و عقلی توسط نفس پرداخته و با نقد نظریه اشباح، بر این نکته تأکید می‌کنند که نفس انسانی در مواجهه با موجودات خارجی، با تکیه بر تجرد و صقالت خود، صور علمی را به نحو فعل و ایجاد، نه صرفِ انفعال و پذیرش، در ساحت وجودی خویش محقق می‌سازد. در نهایت، این جلسه با تحلیل چگونگی اتحاد ماهیت کلی با مراتب مختلف وجود در خارج و ذهن، به تبیین دقیق جایگاه عرض نفسانی بودنِ صور ذهنی و تفاوت آن با جوهریتِ موجودات خارجی می‌انجامد.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

حقیقت علم و کیفیت تحقق آن در ذهن

13

و أما فی الذهنِ فبنحوٍ خب حالا در ذهن انسان چطوری است؟ همین ماهیت در ذهن یک نحوۀ دیگری از وجود دارد که بر آن صدق می‌کند بر اینکه این عرض و کیف نفسانی است و قبول قسمت و نسبت نمی‌کند، حالا یا حالّ است و بنا بر رأی بسیاری در نفس حلول کرده است یا ملکه است که این ملتصق به نفس است و جنبۀ تلازم با نفس را دارد و التصاق با نفس را دارد نه‌اینکه در نفس حلول بکند که بعداً بحثش می‌آید. بعداً مرحوم آخوند می‌گویند که نه حالّ است و نه ملکه بلکه عبارت از عرضی است که همان کیف نفسانی است.
أللهم صل علی محمد و آل محمد