تبیین حقیقت وجود رابط و وجود رابطی

ما یک جا بودیم، حالا من اسم دقیق نمی‌برم چون شاید رفقا بدانند...

... بعد که این می‌آید صحبت می‌کند کم‌کم اعراض [او را می‌بینید] بعد مشغول صحبت می‌شود می‌بینید نه، دارد مطالب خوبی می‌گوید و مطالب درستی بیان می‌کند و قابل استفاده است. تا انسان کم‌کم کم‌کم مدام از اعراض اعراض اعراض وارد حقیقت جوهریۀ یک شخص می‌شود تا به آن حقیقت جوهریه برسد که دیگر کار نوادری از افراد هست که بخواهند به حقایق جوهریۀ اشیاء و افراد برسند خیلی راه در پیش است. اینجاست که امام سجاد علیه‌السّلام همین‌طور کل ائمۀ معصومین علیهم‌السّلام بسیار تأکید می‌کنند بر اینکه مبادا به نماز کسی نگاه کنید، مبادا به تواضع کسی نگاه کنید، مبادا به زهد کسی نگاه کنید و مبادا به افعال کسی نگاه کنید. یک روایتی هست که حضرت سجاد علیه‌السّلام دارد حتماً این روایت را مطالعه کنید؛ «لا تَنظرو إلی أفعالهِ لَعلَّ أن یَکونَ مُختالاً لا تَنظرو إلی ...»¹ حضرت همین‌طور می‌فرمایند تا می‌رسند به اینکه باید کاملاً با او مراقبت کنید، امانت او را ببینید، کیفیت زهد را ببینید، آیا برای خدا است یا برای مردم است، صداقت او را ببینید، با او بنشینید و بلند شوید خلاصه امام علیه‌السّلام خیلی مراتبی را در اینجا تذکر می‌دهند برای اینکه ما به مجرد اینکه به کسی نگاه می‌کنیم می‌بینیم که حالا طرف نان و دوغ خورده است [می‌گوییم که] این دیگر حرف ندارد! یااینکه در نمازش ﴿وَلَا ٱلضَّآلِّينَ﴾² را خیلی قشنگ اداء می‌کند [می‌گوییم که] این دیگر سلمان فارسی است! یااینکه طوری راه می‌رود و سرش را پایین می‌اندازد [می‌گوییم که] این دیگر ابوبکر صدیق است!! نه، مسئله این‌طور نیست! انسان باید بیش از این متوجه باشد و در اعمال خودش تأمل کند و بیش از این مقدار تفکر کند! یک‌مرتبه نگاه می‌کند می‌بیند یک عمری را با تخیلات و با تصورات گذرانده است و با افراد به دید عادی برخورد کرده است و بعد پشیمان [می‌شود]! عجب! ما این شخصی را که روی او حساب باز می‌کردیم و کارهایمان و افکارمان را منطبق بر او قرار می‌دادیم و زندگی خود را براساس اطاعت از دستورات او قرار می‌دادیم الآن [می‌بینیم] اِ این حرف را که آن موقع زد الآن دارد یک چیز دیگر می‌گوید! این کار را آن موقع کرد الآن دارد یک کار دیگر می‌کند! آن موقع این‌طور ظهور داشت و الآن عوض شده است!