
تبیین حقیقت وجود رابط و وجود رابطی
تحلیل جایگاه ارتباط در قضایای منطقی و عالم تکوین
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «وجود رابط» و «وجود رابطی» در قضایای منطقی میپردازند. بحث با تحلیل قضایای هلیّت مرکبه آغاز میشود و استاد توضیح میدهند که مقصود متکلم در این قضایا، نه اثبات وجود خارجی برای محمول، بلکه ایجاد یک ارتباط میان موضوع و محمول در مقام تکلم است. در ادامه، این بحث به عالم تکوین و نحوه اتکای موجودات به حقتعالی پیوند میخورد و با استفاده از مثالهای ملموس، تفاوت میان وجود مستقل و وجود وابسته (رابطی) روشن میشود. در بخش پایانی، استاد با نقد برخی رویکردهای سطحی در فتاوای فقهی و تقلید، بر ضرورت دقت در انتخاب مرجع تقلید و لزوم احراز صفات واقعیِ «صائن لنفسه» و «حافظ لدینه» تأکید میکنند. این جلسه با هدف اصلاح نگاه مخاطب نسبت به مبانی معرفتی و پیوند آن با عمل دینی ارائه شده است.
تبیین حقیقت وجود رابط و وجود رابطی
9ذکر بعضی از شروط ناصحیح موجود در قبالههای ازدواج!
بنده در یک مجلس عقد بودم، این آقا اجبار میکرد! بابا پدر دختر میگوید که من نمیخواهم این شرایط را امضاء کنم، این شرایطی که آخر قبالهها هست که شرعاً اشکال دارد که حق طلاق را به زوجه تفویض میکنند، شرعاً حرام است! «الطّلاقُ بیَدِ مَن أخذ بالسّاق»1 بله، در وقت طلاق مرد میتواند تفویض کند ولی نهاینکه ابتدائاً بیاید [این حق را] بدهد و این اختیار شرعاً حرام است. لذا من هیچ عقدی را نمیخوانم تا ببینم این شرایط را دارد. گفتم که من این عقد را نمیخوانم بروید عقد بخوانید... [یا اگر بخوانم میگویم که] شرعاً چیز [مسئول] نیست ها! میگویند که بسیار خب و بعد آنوقت عقد را میخوانم. حالا ما در یک مجلسی بودیم خود پدر دختر میگوید که آقا دختر این شرایط را نمیخواهد. این آقا میگوید که نه، بهتر است انجام بشود. حالا داماد کیست؟ سید و طلبه اولاد پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم، به این میگوید که شاید یک وقتی قاچاقچی درآمد! ما چه میدانیم؟! آخر به طلبۀ سید دارد میگوید که تو اگر یک وقتی دزد شدی ـ معنایش این است ـ و تو را سر گردنه گرفتند و شش ماه زندان بودی و قاچاقچی شدی زنت بتواند طلاق بگیرد! عجب احمقی! من رو کردم به آنها گفتم پس آقای خامنهای هم اگر خواستند زن بگیرند، بگویید که این شرایط هم امضاء بشود، شاید یک وقتی قاچاقچی دربیایند! حالا آقا کیست؟ رسالۀ عملیه دارد و بیا تماشا کن! این امین بر دین و دنیاست؟!
علامه طباطبایی میگوید که این کار را انجام بده، برو بهدنبال او و پیدا کن! «إنّه مَأمونٌ علَی الدّینِ و الدُّنیا»2 امام صادق علیهالسّلام میفرمایند: باید بر دین و دنیا مأمون باشد! الآن از این خیابان ارم یا ارگ تا سر صفائیه در پیادهرو اینطرف و آنطرف رسالههای عملیۀ حضرت آیةالله، حضرت آیةالله [گذاشتهاند]. آدم نگاه میکند، این حضرت آیةالله شد؟! این که در درس خارج با یک دیوانه مباحثه میکرد! دیوانه! حالا حضرت آیةالله شده است؟! جدی عرض میکنم ها! در درس خارج با دیوانه مباحثه میکرد یعنی افراد به این میخندیدند. حالا این آقا حضرت آیةالله شده است و رسالۀ عملیه هم دارد! این مسئله است. آنوقت ببینید که این قضایایی که پیش میآید بیحساب نیست. اینها همه باید درست بشود! اوضاع و مسائل باید درست بشود!
- . عوالی اللئالی، ج ١، ص ٢٣٤؛ سنن الدّارقطنی، ج ٤، ص ٢٤ و ٢٥؛ المعجم الکبیر، طبرانی، ج ١١، ص ٢٣٩، با قدری اختلاف. قواعد فقهیه، ج 1، ص 44.
- . رجال الکشّی، ص ٥٩٤. اسرار ملکوت، ج 2، ص 450.
