تحلیل هوهویت و صدق قضایا در فلسفه اسلامی
بررسی ضرورت وجود محمول در قضایای حملیه و سالبه
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «هوهویت» در قضایای حملیه و سالبه میپردازند. بحث با تعریف هوهویت مصداقی و ماهوی آغاز شده و این نکته مورد تأکید قرار میگیرد که شرط اصلی صدق قضایا، اتحاد موضوع و محمول در نفسالأمر است، نه لزوماً در وجود خارجی. در ادامه، دیدگاه مرحوم آخوند مبنی بر لزوم وجود محمول برای صحت حمل، مورد نقد و بررسی قرار میگیرد. استاد با استناد به قواعد منطقی و فلسفی، این دیدگاه را به چالش کشیده و استدلال میکنند که برای صحت حمل، تنها ثبوت موضوع در نفسالأمر کفایت میکند و نیازی نیست که محمول نیز حتماً دارای حصهای از وجود باشد. این مباحث که در تقابل با نظرات محقق دوانی و میرسیدشریف مطرح شده، در نهایت به این نتیجه میرسد که در قضایای مرکبه، ثبوت موضوع، ملاک اصلی صحت حمل است و صفات عدمی یا سلبی نیازی به وجود ندارند.
مرتب سازی:
تحلیل هوهویت و صدق قضایا در فلسفه اسلامی
9بنابراین چطور یک وجود مجازی [حقیقی خواهد بود]! مجاز یعنی اعتبار، اعتبار یعنی از دریچۀ حق خارج است. بنابراین در اینجا با اثبات وجود مجازی مطلب مرحوم آخوند ثابت نمیشود.
لزوم احتیاج به ثبوت موضوع در قضایای مرکبه
محصل کلام اینکه حق در این مسئله با مرحوم محقق دوانی و مَن تَبعَ آنها و افرادشان امثال مرحوم سید شریف و امثالذلک است و اینکه ما در قضایای مرکبه، فقط احتیاج به ثبوت موضوع داریم حالا چه اینکه آن محمولی که بر موضوع ثابت میشود موجود باشد یااینکه معدوم باشد و سالبه باشد یااینکه أعدام و ملکات باشد، هرچه میخواهد باشد، آن وجه صحت حمل در قضایای مرکبه فقط عبارت از ثبوت موضوع است، نه چیز دیگر!
اللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد