عدم وجود ضد و مثل برای حقیقت وجود

تعریف شهود برزخیه

یک شهود داریم که شهود برزخیه است که این مافوق توهم است در مرتبۀ تخیل اعلیٰ و تخیل اسفل که آن عبارت از حقایق خارجیه است و آن حقایق عالم ملکوت به صورت صور برزخیه در مکاشفات و در نوم برای انسان ظاهر می‌شود.

شهود سرّ و قلب عبارت از ادراک حقایق توحیدیه به‌نحو معنا

یک شهود هست که شهود در سرّ و قلب است که عبارت از ادراک حقایق توحیدیه نه به‌نحو تعقل و صورت بلکه به‌نحو معنا است ولی معنایی که جایگاه و ظرفش قلب است یعنی همان‌طوری‌که شما نسبت به بچۀتان در نفس و قلب خودتان رحمت و عطوفت را احساس می‌کنید و نمی‌توانید این را رد کنید یا اگر نسبت به شخصی بغضی دارید، خب بغض و عداوت که صورت ندارد! شما الآن صورت عداوت را روی این تخته بکشید ببینم چطوری می‌کشید! عداوت و محبت صورت ندارد. یا فرض کنید لطفی که می‌خواهید نسبت به شخصی بکنید صورت ندارد ولی واقعیت دارد یا ندارد؟! این واقعیت کجاست؟! این واقعیت در قلب هست. مانند همین کیفیت، حقایق توحیدی [است] البته قوی‌تر از این، نه به این شکل، باز هم مسئلۀ محبت، عداوت، بغض و این نحوه تعلقات و تعلقی که فرض کنید شما نسبت به رفیقتان دارید ـ اصلاً بحث محبت جداست، فرض کنید نسبت به رفیقتان محبت ندارید حالا محبت به حدّ عادی ولی تعلق را دارید ـ یا فرض کنید تعلقی که بین زن و شوهر هست، شاید خیلی هم با همدیگر شکرآب باشند ولی بالأخره تعلق را دارند و بالأخره می‌داند که این دیگر بیخ ریش اوست و نمی‌شود او را کاری کرد. این تعلقی که دارد را در وجود خودش احساس می‌کند و این‌طور نیست که نباشد و آثار و لوازمی هم بر این قضیه مترتب است یعنی در مقام برمی‌آید و از نقطه‌نظر کار و برنامه و مسائل دیگر، هرکدام از این تعلقات یک لوازم [مخصوص به خود را دارند].