تبیین کیفیت تعلق جعل به ماهیات
تحلیل دیدگاه اصالت ماهیت و نسبت آن با واقعیت‌های خارجی
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق دیدگاه قائلین به اصالت ماهیت در مسئله جعل می‌پردازند. بحث با تحلیل کیفیت ادراک نفس و معیت معلوم بالذات با آن آغاز می‌شود و با استفاده از مثال‌های ملموس، چگونگی شکل‌گیری صور ذهنی و تمثل‌های مثالی بررسی می‌گردد. در ادامه، با استناد به نمونه‌های قرآنی و تجربیات عرفانی، تفاوت میان تصورات ذهنی محض و واقعیت‌های مثالی تبیین می‌شود تا مشخص گردد چگونه قائلین به اصالت ماهیت، بدون قائل شدن به وجود خارجی برای اشیاء، برای آنها نوعی تعین و واقعیت قائل هستند. در نهایت، استاد با نقد و بررسی این دیدگاه، نسبت میان وجود حقیقی حضرت حق و تعینات ماهوی ماسویالله را روشن کرده و تفاوت میان وجود اعتباری و وجود حقیقی را برای مخاطب ترسیم می‌کنند تا مسیر برای ورود به بحث اصلی یعنی تعلق جعل به وجود هموار شود.
تبیین کیفیت تعلق جعل به ماهیات
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق دیدگاه قائلین به اصالت ماهیت در مسئله جعل می‌پردازند. بحث با تحلیل کیفیت ادراک نفس و معیت معلوم بالذات با آن آغاز می‌شود و با استفاده از مثال‌های ملموس، چگونگی شکل‌گیری صور ذهنی و تمثل‌های مثالی بررسی می‌گردد. در ادامه، با استناد به نمونه‌های قرآنی و تجربیات عرفانی، تفاوت میان تصورات ذهنی محض و واقعیت‌های مثالی تبیین می‌شود تا مشخص گردد چگونه قائلین به اصالت ماهیت، بدون قائل شدن به وجود خارجی برای اشیاء، برای آنها نوعی تعین و واقعیت قائل هستند. در نهایت، استاد با نقد و بررسی این دیدگاه، نسبت میان وجود حقیقی حضرت حق و تعینات ماهوی ماسویالله را روشن کرده و تفاوت میان وجود اعتباری و وجود حقیقی را برای مخاطب ترسیم می‌کنند تا مسیر برای ورود به بحث اصلی یعنی تعلق جعل به وجود هموار شود.
تبیین کیفیت تعلق جعل به ماهیات
9پس چه در این نشئه، چه در نشئۀ قیامت هیچ امری موجود نیست بلکه وجود، خدای تعالی است آنچه که هست همه تعینات است. پس آنچه که در عالم ماسویالله هست، تعینات است؛ واقعیاتی به‌صورت تعینات است که از نظر ذات بین آنها و بین الله تعالی هیچ ربطی وجود ندارد چون ذات او وجود است و این ذات، ماهیت است و بین ماهیت متعینه و ماهیت غیر متعینه فرق هست که عرض کردیم و رفقا می‌دانند.
تا اینجا صحبت راجع به تعلق جعل به ماهیات بنا بر قائلین به اصالة الماهیة بود. إن‌شاءالله در جلسۀ بعد راجع به همان کیفیت [تعلق] جعل به وجود صحبت می‌کنیم.
أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد