کیفیت ادراک نفس و اتحاد با صور علمیه

همین مسئله را احساس مى‌کنید. حالا حالت ما نسبت به این احساسى که الآن پیدا می‌شود تا قبل از احضار چه حالتى است؟ فقط حالت اجمال و تفصیل است ولى آن وحدت و عینیت به‌جاى خودش هست، درست شد؟ یعنى کارى را که ما در اینجا کردیم و آن تصویرى را که در مقام اجمال با او بودیم و متحد بودیم و روز و شب را از یک سال پیش تا الآن گذراندیم، این را به مقام ظهور درآوردیم فقط همین کار را کردیم و دیگر هیچ کار اضافى نکردیم. هنرى که ما در اینجا انجام دادیم این بود که آن تصویر را از اجمال به اظهار و انکشاف و شهود و مقام بسط نفسانی، بسط در ذاکره، در حافظه، در آن قواى فعالۀ نفس دربیاوریم. فقط این کار را انجام بدهیم.

اتحاد انسان با صور نفس خود

این مسئله روشن شد؟ پس معلوم شد که ما با آن صورى که در قبل ارتباط برقرار کردیم الآن متحد هستیم ولى این اتحاد دلالت بر کشف مقام ظهور ندارد. گرچه متحد هستیم ولى ممکن است این اتحاد در مقام اجمال باشد، نه در مقام کشف. چه وقتی در مقام کشف هست؟ وقتى که نفس آن صور را به حافظه و ذاکره می‌آورد و آن موقع این اجمال تبدیل به کشف خواهد شد. نفس این قضیه نسبت به مستقبل [مورد بحث است]، تا اینجا همه را به ترتیب جلو آمدیم و الآن مى‌خواهیم سراغ مستقبل برویم.

ظاهراً دو جلسۀ قبل بود که من خدمت رفقا عرض کردم اگر حادثه‌اى را که بعد مى‌خواهد اتفاق بیفتد ما عیناً صورت آن حادثه و کیفیت تعلق و ارتباط خود با آن حادثه را به‌نحوى از انحاء و به قسمى از اقسام یا در منام یا در کشف و یا در حالت مافوق کشف که در آن جنبه مسئله مقدارى ظریف می‌شود ـ حالا اذهان شاید [مشوش] شود فعلاً این دوتا مطلبى که خیلى متعارف و متداول است را می‌گوییم ـ نسبت به آن واقعه و پدیده‌اى که مى‌خواهد اتفاق بیفتد ولى هنوز اتفاق نیفتاده است [مطلع شویم] قضیه‌ای که هفتۀ دیگر مى‌خواهد اتفاق بیفتد اصلاً عدم محض است. قضایایى که در هفتۀ دیگر مى‌خواهد اتفاق بیفتد معدوم است و الآن روز دوشنبه است، دوشنبۀ آینده آیا ما زنده‌ایم یا مرده‌ایم؟ نمى‌دانیم اصلاً این زمین هست، آسمان هست، بمب مى‌خورد یا نمى‌خورد، ما هیچ اطلاعى نداریم! از یک ساعت‌ بعد خود خبر نداریم چه برسد بگوییم دوشنبه هفتۀ دیگر! ما با قضیه‌ و واقعه‌اى متوجه شویم که هفتۀ دیگر دوشنبه در چنین ساعتى در این مدرس هستیم و همین مباحث الهى در همین مدرس صحبت می‌شود و رفقا همه جمع هستند و صحبت مى‌کنیم. این واقعه‌اى که الآن در آن هستیم این واقعه را امشب رفقا در خواب ببینند که هفتۀ دیگر دوشنبه که نوزدهم ربیع‌الثانی می‌شود ما همین‌جا هستیم و باهم صحبت مى‌کنیم و خلاصه می‌گوییم و مى‌خندیم و... خلاصه این قضیه را ببینند. در آن حالتى که این قضیه را مى‌بینند چه حالتى است؟ الآن که من می‌گویم هفتۀ دیگر، فرض کنید جبرائیلى به ما خبر داده است، صادق مصدّقى به ما گفته است که آقا خدا شما و این رفقا را إن‌شاءالله یک هفتۀ دیگر عمر خواهد داد و هفتۀ دیگر دوشنبه در همین‌جا هستید و این صحبت‌ها هم خواهد شد، این حرفى که مى‌زند، اخبارى براى ما حاصل می‌شود و هنوز خودمان هیچ ارتباطى با مسئله نداریم، فرض کنید یک صادق مصدّقى می‌گوید که شما تا یک هفتۀ دیگر هستید و چنین مجلسى روز دوشنبه هست. این یک قسم از ادراک است.