اتحاد حقیقت ذات با عالم اعیان در خارج

تلمیذ: حرکت در مباحث فلسفی حرکت جوهری و تبدل اینها همه ...

استاد: ما هکذا ظنّ بک و لا أخبرنا مِن فضلک و علمک و کمالک!! حرکت هم در همان یک نظره هست. ظهورات مختلف است و اسم همان ظهور مختلف را حرکت می‌گذاریم. حالا شما اسم آن را سکون می‌گذارید دیگر تصمیم در اختیار شماست! می‌خواهید به زن مرد بگویید و به مرد چغندر بگویید اختیار با شماست!

تلمیذ: خود ذات که به معلولش نگاه می‌کند ... .

استاد: آنجا دیگر حرکت نیست، درست است.

تلمیذ: ماخودمان خودِ خداییم.

استاد: اگر شدی آن‌وقت ببینم چه می‌گویی ولی خیلی مانده تا بشوی! حالا که نیستی باید بگویی: حرکت! هر وقت خدا شدی آن‌وقت بگو: سکون.

فناء، صرفاً یک انکشاف

[این را هم بگویم که] از اینجا ما مسئلۀ فنا را هم مقداری گفتیم ولی حالا اسم نیاوردیم و در اینجا آن مباحث مرحوم علامه طباطبایی با مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیهما ـ در مهر تابان باید برای رفقا روشن شود که حق با آقاست یا علامه طباطبایی! دراین‌صورت حق با مرحوم آقا خواهد بود. در آن مطالبی که در آنجا هست [باید قائل شد] اصلاً فنائی وجود ندارد و فناء صرفاً یک انکشاف است.

أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد