مهار نفس در مسئولیت‌های اجتماعی

حالا اگر [طور خاصی] بنشیند و مقداری کله‌اش را هم این‌طوری کند که مثلاً حال پیدا کرده است و بعد سر را بلند کند [و با حال خاصی بگوید که] بفرمایید بخوانید! این از آدمیزاد مقداری بالا می‌رود! بالا می‌رود یا پایین می‌رود؟! بالا و پایینش در اینجا یکی است دیگر. نه! این را همه می‌دانیم که باید روش و نحوۀ صحبت کردن و نحوۀ ارتباطش با افراد دیگر دائماً از خیال کم کند، نه‌اینکه بر خیال بیفزاید! انسان می‌تواند این را انجام دهد، اگر این کار را کردید این مسئولیت را داشته باشید بالاتر می‌روید از اینکه نداشته باشید؛ یعنی اگر کسی مسئولیت ندارد چقدر رشد می‌کند؟! در بعضی از اوقات این را به انسان می‌دهند و اصلاً این قبیل امور نسبت به بعضی‌ها جزء برنامه و پروسۀ حرکتی خود شخص این مسئله هست. اگر انسان نتواند این کار را بکند بهتر است کنار بنشیند که اقلاً از آفت این هجمات شیطان و جنود شیطان در امان بماند. بهتر است کنار برود و بگوید که آقاجان ما اهلش نیستیم قربان شکلتان بروم، ما در این کنار هستیم و اگر کاری به ما بگویید که جارو کنیم می‌کنیم ولی شما این چیزها را به دیگران بدهید و خلاصه ما حوصلۀ این را نداریم.

اصحاب امیرالمؤمنین علیه‌السّلام این‌طور بودند. شما خیال می‌کنید وقتی که امیرالمؤمنین به مالک اشتر مسئولیت مصر را داد، مالک اشتر سرش به طاق خورد؟! نه آقا! طاق را بر سرش می‌زد! او شاگرد امیرالمؤمنین و تربیت‌شدۀ امیرالمؤمنین بود که [این‌طور] بود و شما خیال می‌کنید ... . بله! از آن‌طرف بعضی‌ها هم مثل طلحه و زبیر از همان اول [خلافت حضرت] آمدند تا حق خودشان را بگیرند! هنوز روز دوم نشده است و امیرالمؤمنین دارد حساب‌وکتاب می‌کند این دو نفر رفتند در زدند که سلام علیکم یا علی حق ما چه شد؟! پنجاه شصت سال از عمرمان گذشته است تازه حالا سر غنیمت رسیدیم، یا الله! حکومت فلان و فلان را بده! امیرالمؤمنین با این گرفتاری‌ها برخورد داشت، این مسئله است.