تبیین حقیقت جعل و افاضه وجود

مسئله اینجاست که مفیض نمی‌تواند ماهیت باشد، وجود هم که اختصاص به ذات او دارد بنابراین این وسط چه نباید تحقق پیدا بکند؟ ماهیت که برای او نیست که بخواهد افاضه بکند و وجود هم که برای خودش است و ما برای هرکدام وجود استقلالی درقبال وجود ذاتی داریم. و جود که برای اوست و از ناحیۀ او هم به کسی بخشش نشده است، ماهیت هم که در ذات باری معنایی ندارد بنابراین در چه تحقق پیدا کرد؟ در هیچ! هرچه ما داریم نیم اعدام است. ﴿كَسَرَابِۢ بِقِيعَةٖ يَحۡسَبُهُ ٱلظَّمۡ‍َٔانُ مَآءً﴾¹ درحالی‌که ما انسان می‌بینیم، حیوان می‌بینیم، شجر می‌بینیم، سماء می‌بینیم، حجر می‌بینیم و ارض می‌بینیم و ترتب‌اثر می‌دهیم. شما که تشنه هستید به‌جای آب، این پلاستیک را نمی‌خورید و [نمی‌گویید که] چه فرقی می‌کند؟ درحالی‌که وقتی تشنه هستید باید آب بخورید و وقتی گرسنه هستید باید نان بخورید و اگر به‌جای آن آب بخورید سیر نمی‌شوید و فقط رفع تشنگی می‌شود ولی سیر نمی‌شوید! به‌جای آب هم اگر نان بخورید بدتر تشنه می‌شود. بنابراین یک اثری در اینجا هست و آن قابل برای انکار نیست لذا از این نقطه‌نظر باعث شده که در مسئلۀ جعل قائل به مطالب دیگری باشند إن‌شاءالله توضیحش برای جلسۀ بعد باشد.

أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد