مجعولیت وجود در نظام هستی
تحلیل فلسفی رابطه علیت و نفی مجعولیت ماهیت
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق یکی از مسائل بنیادین فلسفه، یعنی کیفیت تعلق جعل به موجودات می‌پردازند. بحث با نقد دیدگاه‌های رایج درباره مجعولیت ماهیت آغاز شده و با استناد به مبانی اصالت وجود، اثبات می‌شود که جعل الهی تنها به وجود تعلق می‌گیرد، نه به ماهیت که امری اعتباری است. در ادامه، ایشان با واکاوی حقیقت علیت، آن را به معنای نزول نفس علت در قالب معلول دانسته و بر این نکته تأکید می‌کنند که شناخت کنه این ارتباط، فراتر از تصورات ذهنی و نیازمند شهود قلبی است. در بخش پایانی، ضمن اشاره به نقش صورت‌های ذهنی و مکاشفات در ادراک انسانی، بر اهمیت مراقبت از خطورات ذهنی و خاطرات تأکید می‌شود؛ چرا که این صورت‌ها حقیقت وجودی انسان را در عوالم پس از مرگ شکل می‌دهند و هیچ‌گاه از بین نمی‌روند.
مجعولیت وجود در نظام هستی
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق یکی از مسائل بنیادین فلسفه، یعنی کیفیت تعلق جعل به موجودات می‌پردازند. بحث با نقد دیدگاه‌های رایج درباره مجعولیت ماهیت آغاز شده و با استناد به مبانی اصالت وجود، اثبات می‌شود که جعل الهی تنها به وجود تعلق می‌گیرد، نه به ماهیت که امری اعتباری است. در ادامه، ایشان با واکاوی حقیقت علیت، آن را به معنای نزول نفس علت در قالب معلول دانسته و بر این نکته تأکید می‌کنند که شناخت کنه این ارتباط، فراتر از تصورات ذهنی و نیازمند شهود قلبی است. در بخش پایانی، ضمن اشاره به نقش صورت‌های ذهنی و مکاشفات در ادراک انسانی، بر اهمیت مراقبت از خطورات ذهنی و خاطرات تأکید می‌شود؛ چرا که این صورت‌ها حقیقت وجودی انسان را در عوالم پس از مرگ شکل می‌دهند و هیچ‌گاه از بین نمی‌روند.
مجعولیت وجود در نظام هستی
11عدم محو شدن خاطرات
لذا خیلى باید مواظب باشیم ها! این خاطراتى که بر ما خطور مى‌کند این خاطره تمامش در روز قیامت همه مى‌آیند صاف مى‌ایستد! خاطرات بد مى‌آیند مى‌ایستند و خاطرات خوب می‌آیند و هیچ‌کدام از اینها ازبین نمى‌روند. این‌همه بزرگان گفته‌اند که مراقبه کنید، چیزِ بد به نظرتان نیاورید، نسبت به افراد سوءظن نیاورید، براى مسائل در ذهنتان گناه نیاورید، مسائل خلاف نیاورید و مواظب باشید در صورت‌بندى در آن احادیث قدسى یا عیسی یا عیسی1 نسبت به این مسائل خیلى مطالب و تأکیداتی شده اینها براى این است که اصلاً حقیقت انسان را مثال تشکیل می‌دهد. اگر بخواهیم نگاه کنیم یک در میلیارد آن این بدن است یک در میلیارد! بقیه‌اش همه مثال و ملکوت و عوالم دیگر است که مسئله به آنها برمى‌گردد. تتمۀ آن إن‌شاءالله برای جلسۀ بعد بماند.
أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد
- . الکافی، ج ٨، ص ١٤١؛ مبانی اخلاق در آیات و روایات، ج ۲، ص 5.