تبیین حقیقت جعل و افاده وجود در کلام بهمنیار

یک وقتی مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ می‌گفتند که در نجف که بودیم آن زمان خدا اخوی ایشان را بیامرزد خب با این مطالب آشنا نبودند ولی بعد یک شب که برایشان صحبت می‌کنند خیلی نسبت به این مسائل تمایل پیدا می‌کنند و بعد هم خب رجوع می‌کنند و با مرحوم حداد ـ رضوان الله تعالی علیه ـ ارتباط پیدا می‌کنند. چندی پیش در طهران به رحمت خدا رفتند. صبح که بلند می‌شوند خیلی مضطرب و ناراحت می‌آیند می‌گویند که اخوی من دیشب خواب دیدم که شیشۀ شراب را برداشتم و دارم همین‌طوری می‌خورم و در کوه‌ها می‌روم و برای خودم می‌خوانم! من چه گناهی کردم؟! مرحوم آقا می‌خندند! خیلی مضطرب بود و مثلاً این را حمل بر چیز می‌کرد. حالا اگر به کسی دیگر می‌گفت، به او می‌گفت که نه! [پیش آقای حداد] نروی ها! دنبال این چیز نرو! آقا شراب و فلان است! ایشان فرمودند که نه آقا این خوب است! دیشب که هم‌چنین صحبت‌هایی شده خدا هم به تو عنایت کرده است! تعجب کرد! آقا شراب؟! مرحوم آقا به او گفتند که آقا خمر حرام است. آقا خمر حرام است چطور انسان به‌دنبال خمر می‌رود!

علت حرمت خمر؛ داشتن حیثیت حیوانی

حالا این مسئله همین است آن خمری که الآن در خارج حرام است این صورتی از آن مسئله دارد منتها این صورتش چون با جهت حیوانی آمیخته شده است حرام می‌شود. اگر حیثیت حیوانی نداشت خب حرام نبود! اگر آن مستی، مستی غیر حیوانی و غیر نفسانی و غیر شهوانی بود که آن خب خیلی مطلوب بود و حرام نبود! لذا در اینجا شما می‌بینید که بزرگان از عرفا و همین‌طور علما وقتی که می‌خواهند توصیف کنند به این خمر توصیف می‌کنند! آن حالتی که در آن حالت انسان از أنانیت خودش بیرون بیاید و دیگر استقلال در وجود خودش نبیند و فقط وجود را... البته خب مراتبی دارد! در آیات قرآن هم داریم؛ ﴿وَأَنۡهَٰرٞ مِّنۡ خَمۡرٖ لَّذَّةٖ لِّلشَّٰرِبِينَ﴾¹ چرا خدا در اینجا باید با این لفظ بیاورد درحالی‌که می‌تواند الفاظ دیگری بگوید؟! چرا چیزی که حرام است در قرآن لفظش آمده است؟! می‌گویند که خب مَجاز است! خب مجاز باشد! مگر حالا هر مجازی را هر کسی هر غلطی می‌تواند بکند که حالا بخواهد مجاز بیاورد! مجاز هم روی حساب است! اولاً این مجاز نیست و این از باب عمومیت در وضع و عمومیت در معنا است و آن معنای عام است! همۀ الفاظ برای معنای عام وضع شده‌اند! خمر که در اینجا برای خمر وضع شده به‌جهت همان معنای عام آن است، به‌جهت همان مصداقیت برای همان معنا است منتها شارع بعضی از مصدایق را حرام و بعضی از مصادیق را حلال کرده است؛ آن مصداقی که حرام است عبارت از همان مصداقی است که انسان را به حیوانیت و شهوانیت اینها دربیاورد.