تشکیک در ماهیات و دیدگاه فلاسفه

حالا در عدد شما تصور کنید، چندتا کتاب است؟ این یک کتاب است! یک آن کجاست؟ شما یک آن را به من نشان دهید! الآن این کتاب التهذیب جناب شیخ طوسى ـ أعلى الله مقامه ـ است. البته نمى‌دانم چطور کتاب شیخ طوسى در کنار کتاب صدرالمتألهین قرار گرفته است! این‌هم از عجایب آخرالزمان و علائم ظهور است! این کتاب شیخ طوسی به‌‌ اضافۀ کتاب صدرالمتألهین ـ نعوذ بالله! نستجیر بالله که این دوتا کنار هم قرار گرفتند! ـ الآن شما به این دوتا کتاب «دو» مى‌گویید، دو کجاست؟ به من بگویید! شما فقط دوتا کتاب مى‌بینید، این عقل «دو» را از خود همان شیء خارجی انتزاع کرده است و از همان هویت خارجى موضوع که این عدد بر آن عارض مى‌شود.

برداشتن موانع تدریس فلسفه در حوزه از طرف مرحوم علامه طباطبائی

واقعاً در سابق در نجف کتاب فلسفه را با انبر برمى‌داشتند! خدا استاد ما مرحوم آقاى غروی را رحمت کند، ایشان مى‌گفت که وقتی ما درس علامه طباطبائی مى‌رفتیم، من اسفار را زیر قباى خود مخفی مى‌کردم چون قبلاً درس خارج آقاى داماد مى‌رفتیم و افرادى که در آنجا بودند اگر مى‌دیدند من اسفار دارم کار ما تمام بود! البته لابد ایشان خیلى احتیاط مى‌کرده است بالأخره و این مسائلى را که ما الآن مى‌بینیم همۀ اینها از برکات مرحوم علامه طباطبائى ـ رضوان الله تعالی علیه ـ است. الآن ما سر سفرۀ ایشان متنعم هستیم که ایشان فقط قربةً إلى الله و تحصیلاً لِرضا الله با تمام فشارهایى که از ناحیۀ مرجعیت شیعه و افراد و اطرافیان بر ایشان مى‌آمد در [مقابل] همۀ اینها ایستاد و صبر کرد و تهمت‌ها را خرید و مطالب را خرید.

[مرحوم علامه] به مرحوم پدر ما مى‌گفتند که شما خبر ندارید که در نامه‌هایی که افراد براى من مى‌نویسند چه فحش‌هایى در این نامه‌ها به ما مى‌دهند. به مرحوم آقا مى‌گفتند و من نشسته بودم. تازه اینها برای اواخر بود! آن اوایلش که عالی‌تر بود! و ایشان با تمام این مسائل صبر کرد و عمرش را به متانت و رزانت و صلابت گذراند. آن‌وقت ما سر سفرۀ اینها نشسته‌ایم و الآن بدون هیچ‌گونه دردسر این مطالب مرحوم صدرالمتألهین و بزرگان و عرفا را [بحث] مى‌کنیم و همۀ اینها را باید بدانیم و ما شاکر و قدردان اینها باشیم. مرحوم صدرالمتألهین هم مى‌توانست مثل آخوندهاى دیگر دکان و دستگاه درست کند و روزى سه کیلو قهوه از خانه‌اش در سطل خاک بریزند و شب تا صبح صداى قلیان و کرکر و هرهر تا موقع اذان صبح از خانه‌شان بلند باشد! ایشان به کهک رفت و این اسفار را نوشتند! اینها چیزهایی است که باید ببینیم! صدرالمتألهین و امثال ایشان جو نخورده بودند که این نحوه زندگى را پذیرفتند. اگر قرار بود خدا عقل تقسیم کند 99تا را به امثال صدرالمتألهین داده بود و یکی را به فقها! تازه اگر آن یکى هم نصیبشان مى‌شد که گمان نمى‌کنم در آن هم قسمتى داشته باشند!