اصالت وجود و حقیقت شئونات هستی

مرحوم علامه وقتی که درس می‌دادند، اتفاق افتاده بود، من در مواردی این مطلب را شنیدم که ایشان بعضی از افرادی که در درسشان شرکت می‌کردند دچار یک اختلالاتی می‌شدند، در فهم معنی دچار شبهاتی می‌شدند و ایشان می‌رفتند و آنها را از آن شبهه درمی‌آوردند و درآوردن از شبهه هم که می‌دانید، نه به معنای تقریر صحیح و واقعی شبهه است بلکه به معنای ماست‌مالی و بیان بعضی از کیفیت و طرقی که آن مطلب را دیگر به‌صورت عادی جلوه بدهد و بعد هم از آنها التزام می‌گرفتند که در درسشان شرکت نکنند. ‌این‌طور نبود که بروند حالا یک توضیحی بدهند، چون کار خراب‌تر می‌شد آن کسی که در درس آمده قاطی کرده است اگر قرار باشد در خانه چیزهای دیگر به او گفته بشود دیگر بالای کوه خضر می‌رود! منظور این است که می‌رفتند با او صحبت می‌کردند خلاصه دیگر مسئله را هم‌چنین بسیط برایش حل می‌کردند و بعد هم ردش می‌کردند.

مرحوم آقا در آن قضیۀ وحدت وجود وقتی که مرحوم روحانی از ایشان سؤال می‌کنند ایشان می‌آیند با بیاناتی خیلی صاف‌وساده در حد فهم خودش می‌گویند و ‌او هم مطلب را به این کیفیت می‌پذیرد اما آن ادراک علمی مسئله به شکل جدی نیاز به روزها و ماه‌ها وقت برای دقت و فهم و این مسائل داشت که انسان به‌نحوی بتواند مطلب برایش حل بشود ـ در حداقل البته ـ که بتواند در مواجهۀ با فراز و نشیب‌های استدلال مخالفین خیلی به راحتی و به سهولت پاسخ بدهد همان‌طوری‌که در مباحث فقهی این مطالب به آن کیفیت ذکر شده است.

خدا مرحوم استادمان آقای غروی را رحمت کند ایشان می‌گفتند که وقتی آقای بروجردی در قم آمده بود صلاة مسافر شروع کرده بودند. صلاة مسافر هم به‌خاطر شعب مختلفی که دارد جزء مسائلی است که آن میزان علمیت فقیه در بیان این مسئله روشن می‌شود، چون فروعاتی دارد و یک مقداری ارجاع فروعات به آن اصول کار دارد لذا صلاة مسافر یک سوژه‌ای است برای اینکه شخص در میان اهل فضل و اینها مطرح بشود. اتفاقاً من هم همین صلاة مسافر را پیش مرحوم شیخ مرتضی مدت‌ها طول کشید ـ دو سال طول کشید ـ که می‌خواندیم.