ماهیت و تفسیر آن در فلسفه اسلامی

حالا اگر این تجسم نباشد، دوربین چطور می‌گیرد؟! دوربین که از صورت مثالی عکس نمی‌اندازد! این جزو قضایای واقعی است. صورت مثالی خودش را به ماده تبدیل می‌کند ـ لازم نیست ماده از خاک باشد ـ یعنی به خودش ثقل می‌دهد؛ ثقل مادی می‌دهد و بعد آن ثقل مادی را از خودش می‌گیرد. نظیر این مسئله در مورد طیّ الارض است و در مورد عبور از ماء است.

وقتی روح به آنجا می‌رود قدرت پیدا می‌کند، شاید انسان‌های پاکی بودند و خدا به آنها عنایت کرده است، فکر کردید فقط ما خوبیم و مردم خوب نیستند؟! آنها از ما بهتر هستند. قبول ندارید؟! مخصوصاً آنهایی که رفته‌اند.

تلمیذ: داریم: ﴿ثُمَّ أَنشَأۡنَٰهُ خَلۡقًا ءَاخَر﴾،¹ اتفاقی که دارد می‌افتد در اینجا هم همین است ...؟

استاد: ...نه آن کارش را کرده است.

تلمیذ: خدا چرا این کار را نکرده است؟! چرا از خاک و گل درست کرده است؟! خدا هم به این کیفیت به اجسام تجسم می‌بخشید.

استاد: حالا خدا خواسته این‌طوری کند! ما چه می‌دانیم؟! من که در دستگاه خدا نیستم!

تلمیذ: شما می‌فرمایید که این از خاک نیست ولی بالاخره ماده است و تجسم نسبت به ماده است؛ طول و عرض و عمق دارد.

استاد: خدا خواسته بگوید که همین خاک که هیچ ارزشی ندارد می‌تواند به مقام خلافة اللهی برسد. لذا شیطان گفت که ﴿خَلَقۡتَنِي مِن نَّارٖ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينٖ﴾.²

مشاهده و توضیح وحدت وجود توسط افراد عادی

یک سی‌دی‌هایی از این افرادی که از این دنیا رفتند آوردند ـ البته فقط نیم ساعت دیدم، ظاهراً در همین تلویزیون ایران هم پخش کردند ـ خیلی مطالب و مسائل عجیبی بود! اصلاً مسئلۀ وحدت وجود را داشت کاملاً توضیح می‌داد. یک آدم و یک زنی که اصلاً ارتباطی با این چیزها ندارد دقیقاً داشت مسئلۀ وحدت وجود را می‌گفت؛ می‌گفت که من رفتم با آن گلی که در جلوی من بود یکی شدم و من شدم آن گل و گل شد من! این به غیر از وحدت وجود با چه مبنایی می‌سازد؟! مشاهدات و واقعیات و خصوصیاتش را داشت می‌گفت و معلوم بود که دروغ هم نمی‌گوید. این چیزها ساختنی و مونتاژی نیست، اگر کسی مونتاژ کند دستش رو می‌شود، او احساس خودش را داشت بیان می‌کرد. این همان وحدت وجود است که آقایان می‌گویند: قائلین به آن نجس هستند!