ماهیت و اتصاف آن به لوازم و عوارض

حالا قضیۀ تقلید نسبت به هر فردى متفاوت است؛ نسبت به افراد عوام می‌گویند که بروید یك افراد صالحى را پیدا كنید که این خصوصیات را داشته باشد. گاهى شخص عوام نیست و خودش اهل فهم و بصیرت است، دیگر حضرت به او نمى‌فرمایند که برو كسى را پیدا كن، به او مى‌گویند که دنبال كسى برو که: «لا یَحلُّ الفُتیا لِمن لا یَستَفتِى مِن الله تعالیٰ بِصَفاء سِرِّه»¹ دنبال این برو.

علت بیان حکم مخالف واقع توسط اولیاء الهی

تلمیذ: در این مواردی که اخیراً فرمودید نسبت به اولیاء الهی در عین اتصال به حقیقت اینها هم بعضی مواقع فتاوای خلاف آنچه که در واقع استنباط کردند اظهار می‌کنند درحالی‌که...

استاد: عرض کردم که ما مأمور به منجزیت و حجیت هستیم. آن شخصى كه به این مراتب رسیده است با حفظ این مرتبه، كلام او مانند كلام تقیۀ موسى بن جعفر علیهماالسّلام می‌شود؛ موسى بن جعفر در یك جا سه حكم بیان می‌کنند! مگر ما چندتا واقع داریم؟! در یک جا صلاح می‌بیند كه حكم واقع را نگوید و ما نمی‌دانیم كه چرا صلاح نمی‌بیند! صحبت ما این است كه او به این مرتبه رسیده است لذا وقتى از او سؤال می‌کنیم، می‌خندد! خندۀ او یعنى من می‌دانم! نمی‌گوید كه من نمی‌دانم، اى عجب تازه فهمیدم! مى‌گوید که مى‌دانم درعین‌حال شما برو این كار را بكن.

یك وقت من راجع به قضیه‌اى از مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ سؤالى كردم و به ایشان گفتم که وجوب چنین مسئله‌اى با فرض چنین شرایطی است، آیا شما هم هم‌اكنون با وجود این شرایط باز هم قائل به وجوب چنین مطلبى هستید؟ ایشان فرمودند که برو فلان كار را بكن، تو كارى نداشته باش! یعنی چه؟! این همین است. با وجود اینكه نظر، نظر مخالف است ولى درعین‌حال فرمودند که تو كارى نداشته باش! گفتم که خب این یك مطلب دیگر است‌ و بحث دیگر عوض می‌شود.