اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

این فایل صوتی در حال پخش است
در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر
افزودن به لیست علاقه مندی

ماهیت و نسبت آن با اوصاف وجودی

تحلیل جایگاه ماهیت در مرتبه ذات و تفاوت آن با وجود

0
اسفار
اسفار

آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق جایگاه «ماهیت» در مرتبه ذات و تفاوت آن با اوصاف وجودی می‌پردازند. بحث با بررسی این نکته آغاز می‌شود که ماهیت در مرتبه ذات، نسبت به اوصاف وجودی «لا اقتضاء» است و برخلاف موجودات، در این مرتبه، قاعدۀ تناقض به معنای مصطلح جاری نیست. ایشان با تفکیک میان «ماهیت به شرط وجود» و «ماهیت مِن حیث هی»، توضیح می‌دهند که چگونه سلب اوصاف از ماهیت، به معنای رفع مقید است نه سلبِ خودِ ذات. در ادامه، با نقد برخی برداشت‌های ادبی و عرفانی پیرامون تذکیر و تأنیث در عوالم وجود، به تبیین حقیقتِ «روح» و «نفس» پرداخته و تأکید می‌کنند که حقایقِ عالیه، فراتر از این اعتبارات صوری هستند. در نهایت، با اشاره به جایگاه ولایتِ اطلاقی ائمه اطهار، بر ضرورتِ عبور از نگاه‌های محدودِ صوری در توسل و زیارت تأکید شده و حقیقتِ فاعلیت در عالم هستی تبیین می‌گردد.

ماهیت و نسبت آن با اوصاف وجودی

10
  • تلمیذ: زمانى كه حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها می‌آید می‌گویند که سرها را پایین بیندازید، این براى چیست؟

  • استاد: به‌جهت مقام جلال و عظمت است نه زن بودن! لذا داریم كه در حال احتضار پنج تن بالاى سر آن شخص ـ چه مؤمن و چه كافر ـ می‌آیند و حضور پیدا می‌کنند و حضرت به راوى می‌فرمایند كه حضرت زهرا را اسم نبرید كه مردم نمی‌توانند بفهمند، «لا یتحملون1 [می‌گویند که] كه چطور حضرت زهرا بااینكه زن هستند بالاى سر محتضر مرد می‌آیند؟! روایت از امام صادق علیه‌السّلام است.

  • آن بنده ‌خدا به شخصی گفته بود كه می‌خواهی پیش حضرت رضا علیه‌السّلام بروی بگو همشیرۀ شما در قم هست و زن هستند، شما كمكشان كنید كه دعاهایى كه ما می‌کنیم احتیاج به مساعدت شما دارد که شما هم ایشان را تأیید و كمك كنید و بار ایشان را بردارید! جدی می‌گویم! بنده خودم در مجلسى بودم كه یكى از آقایان مراجع كه رسالۀ عملیه دارد هم در آنجا بودند و این مطلب را نقل می‌کردند و ما هم نگاه می‌کردیم، چه بگوییم؟! آقایى كه هفتاد یا هشتاد سال در حوزۀ علمیه درس همه را رفته است؛ درس آقای بروجردی را رفته و به‌عنوان اول مقرّر درس آقاى بروجردى این حرف‌ها را می‌زند، دیگر باید گفت: و على الإسلام السّلام! ببینید معارف ما به‌دست چه كسانى افتاده است! می‌گوید که بروید به امام رضا علیه‌السّلام بگویید که به خواهرش كمك كند! اینها از ولایت و سیطرۀ ولایت چه می‌فهمند؟! چه درکی دارند؟! چه احساسی دارند؟! واقعاً خیلی عجیب است. آن‌وقت همین افراد در كنار ضریح می‌ایستند و های‌های گریه می‌کنند و اگر شخصی از دور نگاه کند می‌بیند به‌به! چه مقامی! چه تقرب و التجائی! چه توسلی! چه بكائی!

  • حضرت معصومه كه الآن دیگر زن نیست! الآن از تأنیث و تذكیر بالاتر رفته است و گذشته است و از اینها رد شده است. مگر دعا الآن به شخص حضرت معصومه برمی‌گردد؟! اصلاً صاحب ولایت و مجری و مدبّر کسی دیگر است! شما حتى در مدینه هم بروید و كنار قبر پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم بایستید و التجاء كنید آن کسی كه در این دنیا انجام می‌دهد پسر اوست و خود او نیست! او این کار را انجام می‌دهد! از امام رضا علیه‌السّلام هم بخواهید و دعا کنید مستجاب می‌شود ولى آن نفسى كه مستجاب می‌کند امام رضا است یا امام زمان علیهماالسّلام است؟! امام زمان است. هرجایی [چیزی] بخواهید، آن کسی كه كار انجام می‌دهد امام زمان است.

    1. بحار الأنوار، ج 6، ص 184، با قدری اختلاف.