ماهیت و نسبت آن با اوصاف وجودی

تلمیذ: ...

استاد: آنها هم همین‌طور است امام صادق كه این كار را انجام می‌داد از این‌طرف به أبان و هرکس دیگری می‌گفت كه اگر من بخواهم چه می‌کنم، این به‌خاطر توجه دادن مردم به این سمت است. این‌همه روایات داریم که به زیارت امام رضا علیه‌السّلام بروید¹ به‌خاطر توجه دادن به‌سمت مظاهر ولایت است و باید هم باشد.

تلمیذ: اولیا خدا ... اینکه انسان به امام زمان توسل کند ...

علت به زیارت ائمه رفتن اولیاء

استاد: نه، بالأخره خود مظاهر هم هست. اولیاء خدا كه به زیارت امام رضا می‌روند خیال می‌کنید به زیارت ضریح و در و دیوار می‌روند؟! حقیقت امام رضا كجاست؟! این زیارت رفتنِ اینها اظهار ادب نسبت به این ساحت است همان‌طوری‌كه قلب انسان باید متصل باشد، بدنش هم باید از نقطه‌نظر ادب یک جا متوجه باشد، كجا متوجه باشد؟! همین قبور ائمه علیهم‌السّلام، غیر از اینجا [جای دیگری نیست]. وقتی به مکه می‌روید براى چه می‌روید؟! مگر كعبه غیر از سنگ و خاك است؟! این سنگ و خاک در كوه هم هست. در آنجا به مناسبت خصوصیت بدن ولیّ خدا ـ بالأخره بدن ولیّ خدا مقدس است ـ جلوات بیشتر است والاّ ولایت امام رضا كه ولایت محدود نیست اطلاقى است و الآن هم در این اتاق ولایت امام رضا هست، چرا حال‌وهواى آنجا بیشتر است؟ به‌خاطر تناسب حکم و موضوع است. امام رضا ولایتش هست ولی بدنش آنجاست. همین بدن و ارتباط ظاهر و باطن اقتضاء استجلاب انوار بیشتر در آن مكان را می‌کند لذا در خود حرم قوی‌تر است و در رواق‌ها و در صحن ضعیف‌تر است و در خیابان بیایید ضعیف می‌شود و به جلو که بیایید قوی‌تر می‌شود، حال‌وهواى خود گنبد در جایى نیست درحالی‌كه این یک بدن است، بدن امام حسین علیه‌السّلام هست و روح امام حسین که آنجا نیست، به‌خاطر همان تعلق بدن و روح طبیعى است كه جلب بركت در آن مكان بیشتر است و فرق می‌کند.