
ماهیت و نسبت آن با اوصاف وجودی
تحلیل جایگاه ماهیت در مرتبه ذات و تفاوت آن با وجود
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق جایگاه «ماهیت» در مرتبه ذات و تفاوت آن با اوصاف وجودی میپردازند. بحث با بررسی این نکته آغاز میشود که ماهیت در مرتبه ذات، نسبت به اوصاف وجودی «لا اقتضاء» است و برخلاف موجودات، در این مرتبه، قاعدۀ تناقض به معنای مصطلح جاری نیست. ایشان با تفکیک میان «ماهیت به شرط وجود» و «ماهیت مِن حیث هی»، توضیح میدهند که چگونه سلب اوصاف از ماهیت، به معنای رفع مقید است نه سلبِ خودِ ذات. در ادامه، با نقد برخی برداشتهای ادبی و عرفانی پیرامون تذکیر و تأنیث در عوالم وجود، به تبیین حقیقتِ «روح» و «نفس» پرداخته و تأکید میکنند که حقایقِ عالیه، فراتر از این اعتبارات صوری هستند. در نهایت، با اشاره به جایگاه ولایتِ اطلاقی ائمه اطهار، بر ضرورتِ عبور از نگاههای محدودِ صوری در توسل و زیارت تأکید شده و حقیقتِ فاعلیت در عالم هستی تبیین میگردد.
ماهیت و نسبت آن با اوصاف وجودی
14اتفاقاً روزى این قضیه را به مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ گفتم كه من خیال میکنم كه در این مسائل و در این اوضاع در تمام این رفتوآمدها و جریانات، آن چیزى كه ظلم به آن رفته است، حضرت است. فرمودند که بله همینطور است حضرت مظلوم واقع شدند! هر غلطى میکنیم گردن امام زمان میاندازیم و میگوییم که امام زمان اداره میکند! خب امام زمان آمریکا را هم اداره میکند! اگر قرار بر اداره کردن است فقط ایران نیست همهجا را اداره میکند، مگر فقط ایران است؟! اگر ایران را اداره كند كه واى به حال امام زمان! خدا به داد ما برسد از دست این امام زمان! گوشت كیلویى هجده تومان شده كیلویى ده هزار تومان! پناه بر خدا! امام زمان اداره کرده و كار به كجا رسیده است! باید برویم به امام زمان مدیریت یاد بدهیم!
یك روز مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ در بیمارستان بودند و فردى مراجعه كرده بود و گفت که مریض داریم ـ فکر کنم پدر یا مادرشان بود ـ یک دعایی بفرمایید. فرمودند که من دعا میکنم ولى شاید یکطرفه بشود! گفته بود منظور ما هم همین است چون الآن در اذیت است! خواندند و هنوز از درب بیرون نیامده بودیم كه صداى شیون بلند شد! انگار عزرائیل منتظر بود مرحوم آقا حمد بخوانند و از این بلاتکلیفی دربیاید! اولیاء خدا كه حمد میخوانند اینطرف را راه میاندازند؛ او آمادگى ندارد، با حمد خواندن اشتیاق را در او بالا میبرند و وقتى اشتیاق بالا رفت آماده میشود و خودش میرود.
اللهم صل علی محمد و آل محمد
